صندوق سرمایه گذاری بیت کوین فیدلیتی که با نام تجاری Fidelity Wise Origin Bitcoin Fund و نماد FBTC شناخته می شود، یک صندوق قابل معامله در بورس (ETF) از نوع «اسپات» (Spot) است که مستقیماً قیمت بیت کوین را ردیابی می کند.
شرکت فیدلیتی درخواست راه اندازی این صندوق ETF اسپات بیت کوین را در ژوئن ۲۰۲۳، اندکی پس از اقدام مشابه توسط شرکت بلک راک (BlackRock)، ثبت کرد. در نهایت، کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده (SEC) در تاریخ ۱۱ ژانویه ۲۰۲۴، مجوز فعالیت این ETF را به همراه ۱۰ صندوق مشابه دیگر صادر نمود.
سرمایه گذاران اکنون می توانند سهام صندوق FBTC را به سادگی و از طریق حساب های کارگزاری فعلی خود در بازار بورس CBOE خریداری کنند.
ETF اسپات بیت کوین چیست؟
صندوق ETF (صندوق قابل معامله در بورس)، نوعی صندوق سرمایه گذاری است که سهام آن دقیقاً مانند سهام شرکت ها در بورس معامله می شود. این صندوق ها معمولاً دارایی هایی مانند سهام، کالاها یا اوراق قرضه را در سبد خود نگهداری می کنند و قیمت آن ها در طول روز معاملاتی، نزدیک به «ارزش خالص دارایی» (NAV) در نوسان است. صندوق های ETF به سرمایه گذاران این امکان را می دهند که به شکلی نسبتاً آسان، سبد سرمایه گذاری خود را متنوع کرده و به کلاس های دارایی مختلف دسترسی پیدا کنند.
یک ETF اسپات بیت کوین، خودِ ارز دیجیتال بیت کوین را به عنوان «دارایی پایه» نگهداری می کند. این ساختار به سرمایه گذاران اجازه می دهد تا بدون درگیر شدن با پیچیدگی ها و ریسک های خرید مستقیم و ذخیره سازی ارزهای دیجیتال، از نوسانات قیمت بیت کوین سود ببرند.
علاوه بر این، ETFهای اسپات بیت کوین تحت نظارت دقیق نهادهای قانون گذار (رگولاتوری) قرار دارند. این موضوع، سطح بالایی از امنیت و حفاظت را برای سرمایه گذاران به ارمغان می آورد؛ امنیتی که غالباً در صرافی های غیرمتمرکز یا قانون گذاری نشده رمزارزها وجود ندارد. این نظارت های قانونی به کاهش چشمگیر ریسک هایی نظیر کلاهبرداری، دستکاری بازار و مشکلات عملیاتی کمک می کند.
تفاوت ETF اسپات و آتی
پیش از تایید ETFهای اسپات، تنها ETFهای «آتی» (Futures) بیت کوین در بازار آمریکا وجود داشتند که بر اساس قراردادهای آتی معامله می شدند و نه بیت کوین واقعی. تایید ETF اسپات یک نقطه عطف تاریخی برای اقتصاد دیجیتال بود؛ زیرا این صندوق ها موظف اند به ازای هر سهم خریداری شده، بیت کوین فیزیکی (واقعی) خریداری و نگهداری کنند که این امر مستقیماً باعث ورود جریان سرمایه عظیم به بازار رمزارزها و افزایش تقاضا می شود.
تصویری از معماری مدرن و شیشه ای که بیانگر شفافیت و قدرت در صنعت مدیریت مالی است.
صادرکننده FBTC یعنی شرکت «فیدلیتی» چیست؟
فیدلیتی اینوستمنتس (Fidelity Investments) یک شرکت چندملیتی ارائه دهنده خدمات مالی است که مقر اصلی آن در بوستون، ماساچوست قرار دارد. این شرکت به عنوان یکی از بزرگترین مدیران دارایی در جهان شناخته می شود و طیف وسیعی از محصولات و خدمات مالی را به سرمایه گذاران خرد، کسب وکارها، مشاوران مالی و مشتریان نهادی (سازمانی) ارائه می دهد. تا پایان دسامبر ۲۰۲۳، فیدلیتی بیش از ۴.۹ تریلیون دلار «دارایی تحت مدیریت» (AUM) و مجموعاً ۱۲.۶ تریلیون دلار «دارایی تحت نظارت و اداره» داشته است.
فیدلیتی که در سال ۱۹۴۶ تاسیس شده، به عنوان یک شرکت کارگزاری فعالیت می کند و مدیریت خانواده بزرگی از صندوق های سرمایه گذاری مشترک، توزیع صندوق ها، مشاوره سرمایه گذاری، مدیریت ثروت، بیمه عمر، خدمات بازنشستگی و همچنین اجرای معاملات و تسویه اوراق بهادار را بر عهده دارد.
کارمزدهای صندوق FBTC چقدر است؟
صندوق ETF اسپات بیت کوین فیدلیتی دارای کارمزد اسپانسری معادل ۰.۲۵ درصد است. فیدلیتی پیش تر قصد داشت کارمزد ۰.۳۹ درصدی را اعمال کند، اما برای رقابت در بازار آن را کاهش داد. همچنین، این شرکت اعلام کرده بود که دریافت این کارمزد را تا پایان جولای (۲۰۲۴) به حالت تعلیق درمی آورد (اصطلاحاً Waive می کند).
کارمزد اسپانسر (Sponsor Fee) در واقع هزینه ای است که ناشر ETF—در اینجا فیدلیتی—برای مدیریت و عملیات جاری صندوق از سرمایه گذاران دریافت می کند. پیش از تایید ETFهای اسپات بیت کوین، تمامی صادرکنندگان این صندوق ها وارد یک «رقابت برای کاهش قیمت» (Race to the bottom) شدند؛ چرا که همه آن ها می خواستند با ارائه پایین ترین کارمزد ممکن، بیشترین حجم سرمایه را به سمت خود جذب کنند.
صندوق ETF فیدلیتی چه تفاوتی با سایر ETFهای اسپات بیت کوین دارد؟
فیدلیتی به دلیل اعتبار و شناخت بالای برند خود، در میان ارائه دهندگان ETF اسپات بیت کوین کاملاً متمایز است (البته در کنار بلک راک). همین موضوع احتمالاً دلیل اصلی این است که فیدلیتی، پس از بلک راک، به دومین صادرکننده موفق ETF بیت کوین در جهان تبدیل شده است.
دارایی های جذب شده توسط FBTC با سرعت بسیار بیشتری نسبت به سایر رقبا (به جز بلک راک) رشد کرده است. به طوری که در دو ماه نخست راه اندازی، این صندوق توانست بیش از ۷ میلیارد دلار بیت کوین جذب کند.
همچنین، حجم معاملات FBTC از اکثر ETFهای دیگر (به استثنای بلک راک و گری اسکیل) بالاتر بوده است. طبق داده های پلتفرم The Block، دو ماه پس از عرضه، حدود ۲۰ درصد از کل حجم معاملات بازار در اختیار این صندوق قرار داشت.
علاوه بر این، فیدلیتی کارمزدهای بسیار رقابتی و جذابی ارائه می دهد. این رویکرد شبیه به چند ارائه دهنده دیگر است، اما در تضاد کامل با شرکت گری اسکیل (Grayscale) قرار دارد؛ شرکتی که همچنان کارمزد سنگین ۱.۵ درصدی را برای ETF اسپات بیت کوین خود (که از تبدیل صندوق تراست بیت کوین گری اسکیل ایجاد شده) حفظ کرده است.
نمایی از امنیت پیشرفته که حس اطمینان برای سرمایه گذاران سازمانی را ایجاد می کند.
فیدلیتی چگونه از بیت کوین های خود نگهداری می کند؟
آنچه فیدلیتی را از سایر صندوق های ETF اسپات بیت کوین متمایز می کند، این است که این شرکت تصمیم گرفته از طریق بازوی دیجیتال خود، یعنی Fidelity Digital Assets، مستقیماً وظیفه نگهداری (Custody) بیت کوین هایش را بر عهده بگیرد. این یعنی فیدلیتی شخصاً کلیدهای خصوصی (Private Keys) کیف پول هایی که بیت کوین ها در آن ذخیره می شوند را مدیریت می کند و برخلاف سایرین، برای نگهداری دارایی ها به سراغ شخص ثالثی مانند صرافی کوین بیس (Coinbase) نرفته است.
این تصمیم مزایای مهمی دارد. در حالی که بسیاری از ETFهای دیگر از کوین بیس به عنوان متولی (Custodian) استفاده می کنند، فیدلیتی به رفع مشکل «نقطه شکست واحد» (Single point of failure) کمک شایانی کرده است. اگر تمام صندوق های ETF بیت کوین خود را نزد یک نهاد متولی نگه دارند و آن نهاد هک شود یا مورد حمله قرار گیرد، تمامی ETFها در معرض خطر خواهند بود. تنوع بخشی در سیستم نگهداری، خطر از دست رفتن همزمان سرمایه تمامی صندوق ها را کاهش می دهد.
البته این روش خطرات خاص خود را نیز دارد. فیدلیتی با نگهداری مستقیم بیت کوین ها، مسئولیت حفاظت از میلیاردها دلار ارز دیجیتال را به دوش می کشد. این بدان معناست که آن ها باید بالاترین سطوح امنیتی را برای کلیدهای خصوصی خود تضمین کنند. با این حال، مقوله «کاستودی» یا نگهداری امن دارایی ها برای فیدلیتی موضوع جدیدی نیست؛ این شرکت سال هاست که خدمات نگهداری ارزهای دیجیتال را به مشتریان خود ارائه می دهد.
در دنیای مالی و مدیریت ریسک شرکتی، تمرکززدایی در محل نگهداری دارایی ها یک اصل حیاتی است. اقدام مستقل فیدلیتی باعث می شود سرمایه گذاران سازمانی که نسبت به زیرساخت های بومی رمزارزها تردید دارند، با خیالی آسوده تر و با تکیه بر زیرساخت های سنتی و ایمن فیدلیتی، سرمایه خود را وارد بازار کنند.
آیا آدرس کیف پول های بیت کوین فیدلیتی عمومی است؟
بله، هرچند خود شرکت فیدلیتی این موضوع را به صورت عمومی اعلام نمی کند. پلتفرم تحلیل بلاک چین «آرکام اینتلیجنس» (Arkham Intelligence) موفق شده است آدرس های عمومی بیت کوین متعلق به FBTC را پیدا کند؛ اگرچه فیدلیتی هنوز این ادعا را رسماً تایید نکرده است. این آدرس ها به احتمال قوی نشان دهنده مقدار دقیق بیت کوینی است که فیدلیتی در حال حاضر برای صندوق ETF خود نگهداری می کند.
با داشتن این آدرس ها، امکان مشاهده زمان واریز و برداشت بیت کوین از آن ها وجود دارد. همچنین، هر فردی می تواند به این آدرس ها بیت کوین ارسال کند و تمامی این تراکنش ها در مرورگرهای بلاک چین (Block Explorers) برای عموم قابل مشاهده است.
نتیجه گیری
صندوق ETF اسپات بیت کوین فیدلیتی (FBTC) تنها یک ابزار سرمایه گذاری جدید نیست، بلکه پلی مستحکم و قانونی میان بازارهای مالی سنتی و دنیای نوظهور ارزهای دیجیتال است. ورود غولی مانند فیدلیتی—با مدیریت تریلیون ها دلار دارایی—به بازار بیت کوین، نشان دهنده پذیرش جریان اصلی (Mainstream) این کلاس دارایی است. برای سرمایه گذارانی که به دنبال کسب سود از نوسانات بیت کوین هستند اما تمایلی به درگیری با چالش های فنی و امنیتی کیف پول های دیجیتال ندارند، FBTC با کارمزد پایین، امنیت بالا به لطف سیستم نگهداری اختصاصی و نظارت دقیق رگولاتوری، یکی از هوشمندانه ترین و جذاب ترین گزینه های سرمایه گذاری در اقتصاد امروز به شمار می رود.
