رایانش ابری چیست؟ کاربرد خدمات ابری در رشد صنایع

آیا می دانستید که مفهوم نهفته در پس «رایانش ابری» (Cloud Computing) به دهه ۱۹۶۰ میلادی بازمی گردد؟ شبکه خبری CNBC ریشه شناسی این اصطلاح را به فلوچارت هایی نسبت می دهد که از نماد ابر برای نشان دادن اینترنت استفاده می کردند.

انتقال فرآیندها و خدمات کسب وکارها به فضای آنلاین، طی چند دهه گذشته با سرعت و تسلط بیشتری همراه بوده است. با این حال، شیوع پاندمی اخیر (کرونا) این روند را به امری تقریباً اجتناب ناپذیر و ضروری تبدیل کرد.

در ادبیات تجاری دهه ۲۰۲۰، «رایانش ابری» یا «خدمات ابری» به عنوان نرم افزار، ذخیره سازی داده ها و شبکه هایی تعریف می شود که در هر زمان از طریق اینترنت قابل دسترسی هستند. تفاوت این خدمات با خدمات دیجیتال «سنتی» در این است که در رایانش ابری، کاربران نیازی به نصب نرم افزار روی یک دستگاه خاص در محل کار یا ذخیره فیزیکی داده ها در سرورهای محلی ندارند.

بیایید نگاهی سریع به محبوب ترین اشکال رایانش ابری بیندازیم؛ این که چگونه به کسب وکارها سود می رسانند، کدام صنایع از آن ها بهره می برند و چگونه ارتقای مهارت ها می تواند به افراد بیشتری کمک کند تا نقشی محوری در اقتصادِ رو به رشدِ مبتنی بر ابر ایفا کنند.

چهار مدل اصلی خدمات ابری (The 4 aaS)

خدمات ابری بر اساس میزان انعطاف پذیریِ ارائه شده به کاربران برای شخصی سازی طراحی و عملکرد، یا سطح پیچیدگیِ نیازمند به دانش فنی پیشرفته، متفاوت هستند.

• نرم افزار به عنوان سرویس (SaaS): احتمالاً آشناترین دسته از خدمات ابری است که نمونه های آن شامل Zoom، Slack و Salesforce می شود. استفاده از آن بسیار آسان است اما فضای کمی برای سفارشی سازی ارائه می دهد.
• پلتفرم به عنوان سرویس (PaaS): اغلب برای توسعه و اجرای برنامه های کاربردی استفاده می شود. نمونه های آن شامل Amazon Web Services (AWS)، Acquia و Heroku است. از آنجایی که این مدل به کاربران اجازه می دهد برنامه های دیگر را همراه با خود پلتفرم اجرا کنند، انعطاف پذیری بیشتری نسبت به SaaS دارد.
• زیرساخت به عنوان سرویس (IaaS): این سرویس غالباً برای توسعه سیستم های یکپارچه استفاده می شود و شامل سیستم عامل ها، سرورها و شبکه ها است. کاربران برای راه اندازی زیرساخت ها در بخش بک اند (Backend) به سطح بالایی از تخصص نیاز دارند، اما در زمینه سفارشی سازی، انعطاف پذیری بسیار بیشتری نسبت به PaaS خواهند داشت. خدمات ارائه شده توسط IBM، Datrium و DigitalOcean از جمله این موارد هستند.
• دسکتاپ به عنوان سرویس (DaaS): این سرویس که با نام «دسکتاپ مجازی» یا «دسکتاپ ابری» نیز شناخته می شود، یک محیط دسکتاپ را فراهم می کند که از هر مکانی قابل دسترسی است و تمام برنامه ها و قابلیت های ذخیره سازی داده ای را که کاربران در یک کامپیوتر رومیزی یا لپ تاپ واقعی دارند، در اختیارشان قرار می دهد. میزان سفارشی سازی این دسکتاپ ها به این بستگی دارد که آیا آن ها در مالکیت یک نهاد تجاری واحد هستند و به صورت داخلی استفاده می شوند، یا به صورت عمومی توسط چندین سازمان مورد استفاده قرار می گیرند. خدمات Amazon، Microsoft و Citrix در این دسته جای می گیرند.

در اکوسیستم اقتصادی ایران، به ویژه با توجه به نوسانات نرخ ارز و هزینه های بالای واردات تجهیزات سخت افزاری (سرورها)، مهاجرت به سمت خدمات ابری (چه ارائه دهندگان داخلی و چه خارجی) یک استراتژی هوشمندانه برای کاهش هزینه های سرمایه ای (CapEx) و تبدیل آن ها به هزینه های عملیاتی (OpEx) است. شرکت های مشاوره مالی نظیر کیان مشاوران همواره به استارتاپ ها و سازمان های سنتی پیشنهاد می کنند که برای چابکی بیشتر در مدیریت جریان نقدینگی، از زیرساخت های ابری به جای خرید سرورهای گران قیمت استفاده کنند.

رایانش ابری در دوران کووید

با توجه به اینکه مشتریان و تیم های کاری زمان بیشتری را در خانه سپری می کردند، سازمان ها — به ویژه آن هایی که در حوزه تجارت الکترونیک فعال بودند — برای سرپا نگه داشتن کسب وکار خود به فضای ابری روی آوردند.

رسانه ZDNet به نقل از یکی از مدیران اجرایی موسسه Gartner اشاره می کند که چگونه سازمان ها مجبور شدند ضمن پشتیبانی از نیروی کار دورکار، بر حفظ نقدینگی و بهینه سازی هزینه های فناوری اطلاعات (IT) خود تمرکز کنند. این گزارش همچنین نشان می دهد که تقریباً ۷۰٪ از سازمان هایی که امروزه از خدمات ابری استفاده می کنند، برنامه ریزی کرده بودند تا پس از اختلالات ناشی از پاندمی، هزینه های خود در این بخش را در سال ۲۰۲۱ به میزان ۱۸.۴٪ افزایش دهند.

حتی پیش از پاندمی نیز رایانش ابری مزایای عظیمی را به کسب وکارها ارائه می داد که در شرایط کنونی اهمیت دوچندانی پیدا کرده اند. این مزایا شامل مقرون به صرفه بودن، بهبود تجربه مشتری، تسهیل مقیاس پذیری کسب وکار، ساده سازی همکاری های تیمی، به روزرسانی های خودکار و دسترسی بهتر به پشتیبانی فنی و مشاوره است.

شرکت Salesforce به نقل از Dell بیان می کند شرکت هایی که روی کلان داده ها (Big Data)، فضای ابری، تحرک پذیری و امنیت سرمایه گذاری می کنند، تا ۵۳٪ رشد درآمد سریع تری نسبت به رقبای خود دارند. Salesforce همچنین اشاره می کند که ۹۴٪ از کسب وکارها مدعی شده اند پس از روی آوردن به فضای ابری شاهد بهبود امنیت بوده اند و ۹۱٪ نیز گفته اند که فضای ابری، برآورده کردن الزامات و مقررات دولتی را آسان تر می کند.

کاربرد رایانش ابری در صنایع مختلف

در حالی که درک مزایای کلی رایانش ابری برای کسب وکارها آسان است، ممکن است نیاز به انطباق آن با الزامات خاص صنعتی به این راحتی قابل درک نباشد. برای مثال، صنایعی که دارای قوانین سختگیرانه در زمینه اشتراک گذاری و ذخیره داده ها هستند، یا سازمان هایی که از سیستم های قدیمی و سنتی استفاده می کنند، ممکن است برای انتقال عملیات خود به فضای آنلاین با مشکل مواجه شوند.

با این حال، به لطف پیشرفت ها در حوزه رایانش ابری، صنایع بیشتر و بیشتری توانسته اند از مدل های مختلف خدمات ابری بهره برده و شرایط را برای کارکنان، مشتریان و شرکای خود بهبود بخشند.

• شرکت های خودروسازی از فضای ابری برای مدیریت موجودی خود و تسهیل فرآیند خرید وسایل نقلیه جدید یا قطعات یدکی برای مشتریان استفاده می کنند.
• بانکداری، مالی و بیمه از رایانش ابری برای فین تک (Fintech) و دیجیتالی کردن خدماتی مانند صورت حساب و پرداخت ها، تعامل با مشتریان و توسعه راهکارهایی که شمول مالی را امکان پذیر می سازند، بهره می برند.
• بخش آموزش از فضای ابری برای دسترسی آسان دانش آموزان و دانشجویان به منابع مرجع و کلاس های آنلاین، به ویژه در دوران پاندمی، استفاده می کند.
• شرکت های سرگرمی از فضای ابری برای دسترسی به مخاطبان گسترده تر با هزینه کمتر از طریق سرویس های استریم (پخش جریانی) استفاده می کنند.
• بهداشت و درمان و داروسازی با کمک جدیدترین پیشرفت های رایانش ابری، از این فضا برای متمرکز کردن داده ها و تحقیقات و همچنین حفظ حریم خصوصی بیماران استفاده می کنند.
• صنعت هتلداری و مهمان نوازی از فضای ابری برای تسهیل فرآیند رزرو، لذت بردن از اقامت و ثبت نظرات مهمانان و همچنین افزایش کارایی عملیات خود استفاده می کند.
• خدمات حقوقی از ظرفیت فضای ابری برای ذخیره سازی و مدیریت کلان داده ها بهره می برند.
• شرکت های تولیدی از خدمات ابری که پایگاه های داده عظیم را مدیریت کرده و هزینه های عملیاتی را در تاسیسات مختلف کاهش می دهند، سود زیادی می برند.
• سازمان های غیرانتفاعی برای به حداقل رساندن هزینه ها و همچنین مدیریت عملیات خود از رایانش ابری استفاده می کنند.
• شرکت های املاک و مستغلات از راهکارهای ابری برای مدیریت لیست املاک و تسهیل دسترسی به اطلاعات، تعامل با مشتریان و بازاریابی کارآمد استفاده می کنند.
• صنعت خرده فروشی از فضای ابری برای زیر نظر گرفتن رفتار مصرف کننده به منظور خلق تجربیات بهتر برای مشتری، توسعه محصولات یا خدمات جدید، بهبود کمپین های بازاریابی و همچنین مدیریت داده های فروش و موجودی کالا استفاده می کند.

در صنایع مالی و مشاوره ای مدرن، توانایی تحلیل سریع داده ها یک مزیت رقابتی است. استفاده از فضای ابری به نهادهای مالی این امکان را می دهد که با بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشینِ مستقر در کلود، ریسک های سرمایه گذاری را با دقت بالاتری پیش بینی کرده و مشاوره های دقیق تری به مراجعان خود ارائه دهند.

نتیجه گیری

همگام با تکامل مداوم رایانش ابری، صنایع به این درک رسیده اند که متخصصان باید مهارت های لازم را کسب کرده و مجموعه مهارت های خود را به طور مستمر به روز کنند تا بتوانند در یک محیط کاری مبتنی بر ابر پیشرفت کنند.

برای مثال، آمازون قصد دارد تا سال ۲۰۲۵ به ۲۹ میلیون نفر در زمینه رایانش ابری آموزش دهد تا به آن ها در یافتن مشاغلی که ممکن است در دوران پاندمی از دست داده باشند، کمک کند. کارآموزان تازه کار برای یافتن موقعیت های شغلی پشتیبانی در سطح پایه (Entry-level) آمادگی بهتری خواهند داشت، در حالی که افراد دارای پیش زمینه در رایانش ابری دانش خود را عمیق تر کرده و فرصت های شغلی بیشتری را پیش روی خود باز می کنند.

«درک کلان داده ها با رایانش ابری» یکی از شش ماژول اجباری است که برنامه «گواهینامه پیشرفته در تحلیل کاربردی داده ها» در آکادمی SMU را تشکیل می دهد. در این دوره، شرکت کنندگان با تحلیل داده ها در مقیاس وسیع به کمک رایانش ابری و با استفاده از ماشین های مجازیِ مستقر در فضای ابری AWS آشنا می شوند. آن ها همچنین ذهنیت تحلیلی مورد نیاز برای تقویت مهارت های فنیِ تحلیل و ارزیابی داده های خود را توسعه خواهند داد. یک پروژه عملی نهایی نیز به آن ها اجازه می دهد تا شایستگی های خود را در زبان پایتون و تحلیل داده ها به نمایش بگذارند.

با شناخت بیشتر این برنامه های آموزشی، خود را برای پیشرفت به کمک مهارت های پیشرفته رایانش ابری و تحلیل داده که برای موفقیت آنلاین در این دوران پرچالش ضروری هستند، آماده کنید.