راهنمای موفقیت در رهبری تحول دیجیتال سازمان ها

ریسک برای هر کسی که درگیر تحول دیجیتال است بسیار بالاست؛ به هر حال، مطالعات تخمین می زنند که ۸۴ درصد از شرکت ها در دستیابی به تحول دیجیتال شکست می خورند. اگر تحول دیجیتال محقق نشود، شرکت ها به جای تبدیل شدن از یک شرکت «خوب به عالی»، با این خطر مواجه اند که از وضعیت «خوب به نابودی» کشیده شوند. به همین دلیل است که حتی در سال ۲۰۱۰، دولت سنگاپور شرکت ها را تشویق می کرد تا کسب وکارهای خود را متحول کنند تا بتوانند در بازار رقابتی و مرتبط باقی بمانند.

در فضای اقتصادی امروز ایران نیز، با توجه به نوسانات بازار و تغییرات سریع تکنولوژیک، کسب وکارهای سنتی بیش از پیش نیاز به این پوست اندازی دارند. شرکت هایی که نتوانند خود را با راهکارهای دیجیتال (مثل ابزارهای فین تک، اتوماسیون مالی و تجارت الکترونیک) همگام کنند، به سرعت سهم بازار خود را به رقبای چابک تر واگذار خواهند کرد.

چرا امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد؟

با سرعت تغییراتی که هم اکنون بالا است و هر روز شتاب بیشتری می گیرد، و در مقیاسی که پیش از این هرگز دیده نشده بود، ضرورت بالایی وجود دارد که تحول دیجیتال را به درستی اجرا کنیم؛ چرا که دسته بندی محصولات و صنایع از هر سو در حال دگرگونی و فروپاشی هستند. محصولات، سیاست ها، مدل های کسب وکار و دارایی هایی که در گذشته باعث موفقیت شرکت ها می شدند، اکنون در حال تبدیل شدن به موانعی بر سر راه تغییر و تحول دیجیتال هستند.

فراتر از فناوری: هدف واقعی تحول دیجیتال چیست؟

بیشتر گفتگوها پیرامون تحول دیجیتال حول محور فناوری اطلاعات (IT) می چرخد. در واقع، هدف نباید تنها به فناوری اطلاعات گره بخورد؛ بلکه باید بر اساس مشکلی که می خواهید حل کنید، پایه گذاری شود. در شرایط امروز، هدف تحول دیجیتال می تواند برای افراد مختلف، معانی متفاوتی داشته باشد. برای یک مدیر منابع انسانی، این مفهوم ممکن است به معنای بهبود مشارکت و تعامل کارکنان باشد. برای مدیر بازاریابی، می تواند به معنای جذب لید (مشتری بالقوه) و برای مدیر عملیات، تحول دیجیتال ممکن است به عنوان بهبود حاشیه سود مشارکت تعریف شود.

مهم ترین عامل موفقیت (و شکست): نیروی انسانی

عوامل موفقیتی وجود دارند که باید حتماً در نظر گرفته شوند. یکی از حیاتی ترین این عوامل، «نیروی انسانی» است. به طور کلی، انسان ها از تغییر فراری اند و در برابر آن مقاومت می کنند. بنابراین، باید سرمایه گذاری هایی انجام شود تا کارکنان دلیل و ضرورت تحول دیجیتال را عمیقاً درک کنند. همچنین افراد باید آموزش ببینند تا بتوانند با روش های جدید کار سازگار شوند و بدین ترتیب موفقیت تحول تضمین گردد. یک تغییر در طرز تفکر نیز الزامی است؛ به همین دلیل باید یک استراتژی ارتباطی قدرتمند و مستحکم ایجاد شود تا کارکنان با اهداف استراتژی تحول دیجیتال همسو شوند.

یک باور غلط: آیا تحول دیجیتال فقط برای شرکت های بزرگ است؟

یکی از بزرگ ترین باورهای غلط درباره تحول دیجیتال این است که این فرآیند پرهزینه و نیازمند نیروی کار فراوان است و تنها شرکت های بزرگ از پس اجرای آن برمی آیند. اما شرکت های کوچک تر نیز می توانند با شروعی کوچک، سوار این قطار شوند. به عنوان مثال، در راستای بهبود همکاری، سازمان شما می تواند از ابزارهای مشارکتی مانند گوگل درایو (Google Drive) یا مایکروسافت تیمز (Microsoft Teams) استفاده کند تا تیم های مختلف بتوانند اطلاعات را به اشتراک بگذارند، ارتباط بهتری برقرار کنند و روی پروژه های مشترک کار کنند. برای کسب وکارهای ایرانی، استفاده از نرم افزارهای مدیریت پروژه بومی، سیستم های CRM داخلی و ابزارهای حسابداری ابری (Cloud Accounting) می تواند نقطه شروعی کم هزینه اما بسیار موثر برای ورود به دنیای تحول دیجیتال و شفافیت مالی باشد.

یک نمونه واقعی: قدرت داده ها در پروژه CRM شرکت Dell

در تجربه کاری شرکتی خودم، این فرصت را داشته ام که در چندین تحول دیجیتال مشارکت کرده و رهبری آن ها را بر عهده داشته باشم. یکی از پروژه هایی که رهبری کردم، پیاده سازی سیستم مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) برای مدیریت موثر فروش و بازاریابی در شرکت «دِل» (Dell) بود. اساس موفقیت این پروژه تحول دیجیتال، «داده ها» بودند. بهداشت داده ها (Data Hygiene) و تحلیل آن ها برای پیشبرد استراتژی یکپارچه ورود به بازارِ شرکت در زمینه فروش و بازاریابی، با هدف جذب، پرورش و حفظ مشتریان بسیار حیاتی بود.

تلاش قابل توجهی صورت گرفت تا درباره مشکلات خاص مشتریان اطلاعات بیشتری کسب کنیم، به طوری که بتوانیم راهکارهای سفارشی، گسترده و همه جانبه ای برای حل «نقاط درد» (Pain Points) آن ها ارائه دهیم. این همان رویکردی بود که ما در قبال هر مشتری در پیش گرفتیم. ما برای اعتمادسازی در مشتریان از رویکرد «خزیدن-راه رفتن-دویدن» (Crawl-Walk-Run) استفاده کردیم و بدین ترتیب، وفاداری مشتری و روابط مادام العمر را پرورش دادیم. شناخت «صمیمانه» مشتری و داشتن بینش عمیق نسبت به او، از اهداف اصلی این استراتژی تحول دیجیتال بود.

پیشبرد تحول دیجیتال کار آسانی نیست. اما با مجهز شدن به چارچوب ها و ابزارهای مناسب، می توانید به یک رهبر تحول دیجیتال تبدیل شوید و نقش مهمی در مسیر تحول سازمان خود ایفا کنید.

نتیجه گیری

در نهایت، تحول دیجیتال تنها به معنای خرید نرم افزارهای گران قیمت یا تجهیزات پیشرفته نیست؛ بلکه یک تغییر بنیادین در فرهنگ سازمانی، مدل کسب وکار و نحوه ارزش آفرینی برای مشتریان است. در اقتصاد پرشتاب امروز، سازمان هایی که با آغوش باز به استقبال این تغییرات می روند و نیروی انسانی خود را برای این مسیر آماده می کنند، نه تنها بقای خود را تضمین خواهند کرد، بلکه به رهبران بلامنازع صنعت خود تبدیل می شوند. برای موفقیت در این مسیر، قدم های کوچک اما پیوسته بردارید، داده های مالی و رفتاری را معیار تصمیم گیری قرار دهید و همواره روی حل مشکلات واقعی مشتریان متمرکز بمانید. فراموش نکنید که مشاوره با متخصصان مالی و کسب وکار در «کیان مشاوران» می تواند ریسک های این مسیر پرچالش را به حداقل برساند.