تعامل اجتماعی در متاورس عمدتاً به معنای استفاده افراد از سخت افزارها و نرم افزارهای رایانه ای برای مشارکت در پلتفرم های دیجیتالی است که بر بستر اینترنت بنا شده اند. این فضاها در واقع قلمروهای مجازی هستند که کاربران در آن ها گرد هم می آیند، اطلاعات مبادله می کنند و به سرگرمی و بازی می پردازند.
این نوع تعامل می تواند اشکال گوناگونی داشته باشد؛ از ارتباط مستقیم و گشت و گذار در فضاهای دیجیتال و انجمن ها گرفته تا شرکت در رویدادهایی مانند کنسرت های مجازی یا همکاری های شغلی.
برخی کارشناسان معتقدند پلتفرم های بازی فعلی که اغلب همزمان به عنوان شبکه های اجتماعی نیز عمل می کنند، مانند «فورت نایت» (Fortnite) و «روبلاکس» (Roblox)، نمونه های بارزی از یک متاورس فعال هستند؛ هرچند این دو دنیای دیجیتال در حال حاضر با یکدیگر متصل نیستند.
بسیاری از مدافعان و توسعه دهندگان متاورس، پارادایم جدید و پیشرفته ای را تصور می کنند که در آن فضاهای مجازی، تجربه ای فراگیرتر و جذاب تر را ارائه می دهند. برای دستیابی به این هدف، شرکت ها فعالانه در حال توسعه فناوری های نوظهوری هستند؛ از جمله «واقعیت مجازی» (VR) که کاملاً غوطه ورکننده است و از طریق عینک های مخصوص در دسترس قرار می گیرد، و «واقعیت افزوده» (AR) که با قرار دادن تصاویر دیجیتال روی دنیای فیزیکی، مرز بین واقعیت و فضای مجازی را کمرنگ می کند. با بهبود این فناوری ها، نحوه دسترسی و تعامل کاربران با متاورس نیز متحول خواهد شد.
اهمیت روزافزون آواتارها
با بلوغ متاورس، کاربران احتمالاً تمایل بیشتری به سرمایه گذاری روی ظاهر و ویژگی های آواتارهای دیجیتال خود خواهند داشت؛ چرا که آواتارها همان هویت مجازی هستند که دیگران در فعالیت های اجتماعی، از کنسرت ها گرفته تا جلسات کاری، با آن روبه رو می شوند.
انتخاب نوع فضای مجازی و آواتار، می تواند تأثیر عمیقی بر تعاملات داشته باشد، چرا که افراد قادرند به راحتی بین فضاهای مختلف جابه جا شوند و همزمان ظاهر خود را تغییر دهند. در سال های اخیر، شرکت های بسیاری با هدف پیشگامی در طراحی آواتارهایی شکل گرفته اند که کاربران نه تنها بتوانند آن ها را شخصی سازی کنند، بلکه امکان استفاده از آن ها در پلتفرم های مختلف نیز فراهم باشد.
رؤیای متاورس یکپارچه (Interoperability)
بسیاری از طرفداران متاورس، آینده ای را متصور هستند که در آن این فضای دیجیتالِ وسیع، باز و کاملاً به هم پیوسته باشد؛ از این رو «یکپارچگی» در دیدگاه آن ها حرف اول را می زند. در یک متاورس یکپارچه، کاربر می تواند بدون نیاز به خروج (Logout) و ورود مجدد (Login) یا تغییر آواتار، میان پلتفرم های مختلف حرکت کند. با استانداردهای یکپارچگی، در تئوری، آواتارها و دارایی های دیجیتال در تمام نقاط این متاورسِ بزرگ قابل استفاده خواهند بود.
نکته: تحقق این رؤیا مستلزم اجماع سازی میان توسعه دهندگان برای تدوین استانداردهای حکمرانی داده است. برای سرمایه گذاران و صاحبان کسب وکار، درک این نکته کلیدی است که متاورس آینده نه یک نرم افزار، بلکه یک «پروتکلِ زیرساختی» خواهد بود. همان طور که اینترنت با پروتکل های TCP/IP یکپارچه شد، متاورس نیز نیازمند پروتکل های استاندارد برای انتقال دارایی هاست. این موضوع، فرصت های بی نظیری در حوزه «اقتصادِ دارایی های دیجیتال» ایجاد می کند که باید در استراتژی های بلندمدت نادیده گرفته نشود.
نمایش کانسپت آواتار به عنوان نماد هویتی کاربر در محیط های دیجیتال.
تعاملات حال و آینده
در حال حاضر، تعامل در متاورس عمدتاً به پلتفرم های بازی محدود است. شرکت «متا» (فیس بوک سابق) نیز تجربه ای شبیه به متاورس به نام «Horizon Worlds» ساخته است که البته هنوز نتوانسته به اندازه پلتفرم های بازی سنتی، کاربر جذب کند.
در آینده، تعاملات متاورسی بیش از پیش به VR و AR وابسته خواهد بود. اگرچه هنوز هیچ کدام از این فناوری ها به پذیرش انبوه نرسیده اند، اما رقابت سنگینی میان غول هایی مانند «متا» و «اپل» برای تصاحب بازار مصرف کنندگان در جریان است.
فراتر از تعاملات فردی، کسب وکارها نیز نگاه ویژه ای به متاورس دارند. برندهای مد می توانند لباس های دیجیتال بفروشند و برندهای معتبر می توانند محصولات کلکسیونی دیجیتال ارائه دهند که دسترسی به محتوای انحصاری در متاورس را ممکن می سازد. متاورس عملاً یک مرز جدید برای تجارت الکترونیک (B2C) است.
نقش بلاک چین چیست؟
فناوری بلاک چین نقشی حیاتی در تسهیل تعاملات و اشتراک گذاری قابل اعتماد داده ها ایفا می کند. این فناوری بستری امن و شفاف برای تراکنش ها فراهم می کند تا کاربران بتوانند کالاها و خدمات مجازی را خرید و فروش کنند. همچنین، بلاک چین با حمایت از «توکن های غیرمثلی» (NFT)، راهی برای احراز اصالت دارایی های دیجیتال (مانند املاک مجازی یا آثار هنری) ایجاد کرده است که ارزش اقتصادی آن ها را تضمین می کند.
بسیاری بر این باورند که تحقق یک متاورس باز، غیرمتمرکز و خودگردان، مستقیماً به استقرار فناوری بلاک چین وابسته است.
نتیجه گیری
متاورس تنها یک فضای سرگرمی نیست، بلکه اکوسیستمی در حال ظهور است که با همگرایی واقعیت مجازی، بلاک چین و هویت های دیجیتال، مدل های اقتصادی جدیدی را خلق می کند. برای مخاطبان «کیان مشاوران»، درک این نکته ضروری است که ورود به این عرصه، نیازمند تغییر نگاه از «مصرف کنندهِ خدمات سنتی» به «صاحبِ دارایی های دیجیتال» است. هرچند پذیرش فراگیر این تکنولوژی هنوز در مراحل اولیه است، اما زیرساخت های آن در حال شکل گیری است و کسب و کارهایی که از هم اکنون استراتژی های تعامل با دنیای مجازی را در برنامه های بلندمدت خود بگنجانند، مزیت رقابتی پایدارتری در اقتصاد آینده خواهند داشت.
