سولانا (Solana) یک پلتفرم مبتنی بر بلاک چین نسل سوم است که با هدف ارائه زیرساختی سریع، ایمن و مقیاس پذیر برای برنامه های غیرمتمرکز (DApps) طراحی شده است. این مقاله به عنوان یک راهنمای جامع برای مبتدیان، به بررسی ارز دیجیتال SOL پرداخته و توضیح می دهد که این شبکه چیست و چگونه کار می کند.
سولانا چیست؟
سولانا یک پلتفرم بلاک چینی متن باز است که در سال ۲۰۱۷ توسط آناتولی یاکوونکو (Anatoly Yakovenko)، یکی از مدیران سابق شرکت کوالکام (Qualcomm) ایجاد شد. هدف اصلی سولانا، ارتقای چشمگیر مقیاس پذیری تکنولوژی بلاک چین است؛ به طوری که ضمن پایین نگه داشتن هزینه ها، عملکردی فراتر از بلاک چین های محبوب بازار ارائه دهد. این هدف از طریق یک مدل ترکیبی (هیبریدی) محقق شده است که به شبکه سولانا اجازه می دهد از نظر تئوری بتواند بیش از ۷۱۰,۰۰۰ تراکنش در ثانیه (TPS) را بدون نیاز به راهکارهای مقیاس پذیری جانبی پردازش کند.
برای درک بهتر این سرعت خیره کننده، کافی است بدانید که شبکه جهانی ویزا کارت (Visa) در حالت اوج، حدود ۶۵,۰۰۰ تراکنش در ثانیه و شبکه شتاب ایران ظرفیت پردازش چند هزار تراکنش در ثانیه را دارد. این ظرفیت پردازش بالا در سولانا، آن را به یک زیرساخت ایده آل برای تراکنش های خرد مالی و پلتفرم های پرداخت بین المللی تبدیل کرده است که به دنبال کاهش هزینه های عملیاتی خود هستند.
سولانا: معماری لایه ۱ و گذار به مقیاس پذیری حداکثری
معماری بلاک چین سولانا به گونه ای طراحی شده است که ساخت قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) و برنامه های غیرمتمرکز را تسهیل می کند. این شبکه از طیف وسیعی از پلتفرم های امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و بازارهای توکن های غیرقابل تعویض (NFT) پشتیبانی کرده و خود را به عنوان یک راهکار همه کاره برای کاربردهای گوناگون معرفی می کند. بلاک چین سولانا در دوران شکوفایی عرضه های اولیه سکه (ICO) در سال ۲۰۱۷ معرفی شد، اما شبکه اصلی آن پس از پشت سر گذاشتن مراحل مختلفِ شبکه های آزمایشی (Testnet)، در نهایت به طور رسمی در سال ۲۰۲۰ راه اندازی گردید.
برخلاف اتریوم که برای مقیاس پذیری بر استفاده از لایه های متعدد بلاک چینی (لایه ۲ها) تمرکز دارد، بلاک چین سولانا تلاش می کند یک شبکه مقیاس پذیر را تنها با استفاده از یک لایه (لایه ۱) ارائه دهد. ایده اصلی این است که تعداد کمتری از کامپیوترهای بسیار قدرتمند و سریع، وظیفه نگهداری از شبکه را بر عهده بگیرند تا بتوانند حجم عظیم داده های تولید شده را ذخیره و پردازش کنند.
ارز دیجیتال بومی شبکه سولانا، رمزارز SOL نام دارد. این ارز دیجیتال به عنوان ابزاری برای انتقال ارزش و همچنین تامین امنیت بلاک چین از طریق فرآیند سهام گذاری (Staking) عمل می کند. توکن SOL که در مارس ۲۰۲۰ راه اندازی شد، توانست با سرعتی چشمگیر در رتبه بندی ها صعود کرده و به یکی از ۱۰ ارز دیجیتال برتر بازار از نظر ارزش بازار (Market Capitalization) تبدیل شود.
تصویری برای توضیح ماهیت سولانا به عنوان یک شبکه متن باز، سریع و مقیاس پذیر برای برنامه های غیرمتمرکز.
سولانا چگونه کار می کند؟
درک نحوه عملکرد سولانا نیازمند نگاهی عمیق به رویکرد منحصربه فرد آن در مکانیزم های اجماع است؛ به ویژه ترکیب دو مکانیزم «اثبات تاریخچه» (Proof of History) و «اثبات سهام» (Proof of Stake). اما به بیان ساده، هسته اصلی پروتکل سولانا را «اثبات تاریخچه» تشکیل می دهد که یک سابقه دیجیتالی دقیق از رویدادهای رخ داده در شبکه در هر لحظه ارائه می کند. می توان این سیستم را مانند یک «ساعت رمزنگاری شده» تصور کرد که با پشتیبانی یک ساختار داده ای ساده، به هر تراکنش در شبکه یک مهر زمانی ( امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و بازارهای توکن های غیرقابل تعویض (NFT) پشتیبانی کرده و خود را به عنوان یک راهکار همه کاره برای کاربردهای گوناگون معرفی می کند. بلاک چین سولانا در دوران شکوفایی عرضه های اولیه سکه (ICO) در سال ۲۰۱۷ معرفی شد، اما شبکه اصلی آن پس از پشت سر گذاشتن مراحل مختلفِ شبکه های آزمایشی (Testnet)، در نهایت به طور رسمی در سال ۲۰۲۰ راه اندازی گردید.
برخلاف اتریوم که برای مقیاس پذیری بر استفاده از لایه های متعدد بلاک چینی (لایه ۲ها) تمرکز دارد، بلاک چین سولانا تلاش می کند یک شبکه مقیاس پذیر را تنها با استفاده از یک لایه (لایه ۱) ارائه دهد. ایده اصلی این است که تعداد کمتری از کامپیوترهای بسیار قدرتمند و سریع، وظیفه نگهداری از شبکه را بر عهده بگیرند تا بتوانند حجم عظیم داده های تولید شده را ذخیره و پردازش کنند.
ارز دیجیتال بومی شبکه سولانا، رمزارز SOL نام دارد. این ارز دیجیتال به عنوان ابزاری برای انتقال ارزش و همچنین تامین امنیت بلاک چین از طریق فرآیند سهام گذاری (Staking) عمل می کند. توکن SOL که در مارس ۲۰۲۰ راه اندازی شد، توانست با سرعتی چشمگیر در رتبه بندی ها صعود کرده و به یکی از ۱۰ ارز دیجیتال برتر بازار از نظر ارزش بازار (Market Capitalization) تبدیل شود.
نتیجه گیری
سولانا با ارائه زیرساختی فوق سریع و کارمزدهای نزدیک به صفر، توانسته است خود را به عنوان یکی از جدی ترین رقبای اتریوم و گزینه ای جذاب برای توسعه دهندگان برنامه های مالی غیرمتمرکز معرفی کند. از منظر اقتصاد کلان و مشاوره مالی، توکن SOL پتانسیل بالایی برای رشد در پورتفوی سرمایه گذاران ریسک پذیر دارد؛ با این حال، نباید از ریسک هایی مانند احتمال قطعی های مقطعی شبکه و نگرانی ها پیرامون تمرکزگرایی آن غافل شد. در گروه «کیان مشاوران» پیشنهاد می کنیم پیش از ورود به بازار این دارایی، همواره مدیریت ریسک و تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری خود را در اولویت قرار دهید.
