پروژه کتیزن (Catizen)، یکی از بازی های محبوب مبتنی بر پیام رسان تلگرام، توجهات فراوانی را در اکوسیستم ارزهای دیجیتال به خود جلب کرده است. این بازی پس از انتشار ادعایی مبنی بر کسب بیش از ۱۰ میلیون دلار درآمد درون برنامه ای تا پایان ماه مه، به صدر اخبار پروژه های تلگرامی رسید. به گفته بنیان گذاران این پروژه، کتیزن در حال حاضر بیش از ۱۰ میلیون کاربر فعال دارد (که یکی از خبرنگاران رسانه تخصصی The Block نیز از جمله آن ها بوده است).
بازی های تلگرامی از زمان راه اندازی موفقیت آمیز نات کوین (Notcoin) و پروژه های مشتق شده از آن روی بلاک چین تون (TON)، دنیای فناوری و کریپتو را تکان داده اند. این بازی ها که در دسته بندی «کلیک برای کسب درآمد» (Tap-to-Earn) یا «بازی برای کسب درآمد» (Play-to-Earn) قرار می گیرند، گیم پلی بسیار ساده ای دارند و به کاربران نوید دریافت توکن های رایگان از طریق ایردراپ (Airdrop) را می دهند.
جهش اکوسیستم TON و موج جدید مینی اپ های وب ۳
نمایندگان استودیو پلوتو (Pluto Studios)، تیم توسعه دهنده کتیزن، در یادداشتی تحلیلی اعلام کردند:
«به دنبال موفقیت خیره کننده نات کوین، اکوسیستم بلاک چین TON شاهد ظهور پلتفرم ها و ربات های متعدد Tap-to-Earn بوده است؛ رویدادی که حجم عظیمی از ترافیک کاربران وب ۲ (اینترنت سنتی) را به دنیای وب ۳ و رمزارزها سرازیر کرده است.»
نقش کلیدی تلگرام و شبکه TON در پذیرش عمومی وب ۳
موفقیت پروژه هایی مانند نات کوین و کتیزن صرفاً به مکانیزم بازی محدود نمی شود؛ برگ برنده اصلی، ترکیب پایگاه کاربری ۹۰۰ میلیونی تلگرام با کیف پول یکپارچه شبکه TON است. این ادغام، مانع ورود پیچیده (Onboarding Friction) را که سال ها مانع رشد وب ۳ بود، برای کاربران عادی و به ویژه مخاطبان ایرانی از میان برداشته است.
مکانیزم گیم پلی و نحوه دریافت پاداش در کتیزن
همانند سایر بازی های محبوب سبک Tap-to-Earn در تلگرام، کتیزن نیز این فرصت را به بازیکنان می دهد تا صرفاً با لمس دکمه ها روی صفحه نمایش، پاداش دریافت کنند. با این حال، هسته اصلی گیم پلی کتیزن نوعی چرخ گردان (Roulette Wheel) یا گردونه شانس است که با چرخاندن آن، نوع پاداش مشخص می شود.
بازیکنان با چرخاندن این گردونه می توانند موارد زیر را به دست آورند:
- جعبه میو (Meow Box)
- سوپرباکس (Super Box)
- امتیازات درون برنامه ای (In-game Points)
هر یک از این موارد به افزایش موجودی و دارایی های کاربر کمک می کند. طبق ادعای پروژه، کاربران پس از اینکه ارزش امتیازات درون برنامه ای خود را به معادل ۱ دلار آمریکا برسانند، می توانند این دارایی ها را در قالب رمزارز $MNT (از طریق صرافی بای بیت – ByBit) نقد یا بازخرید کنند.

تصویرسازی فرایند بازی، لمس دکمه ها و کسب پاداش های دیجیتالی نظیر میو باکس و توکن.
چگونه بازی کتیزن را شروع کنیم؟
برای ورود به بازی، کاربران باید مراحل زیر را طی کنند:
- ورود به ربات رسمی تلگرام کتیزن.
- مشاهده راهنمای بازی، عضویت در کامیونیتی رسمی، یا کلیک روی دکمه “Play” جهت راه اندازی مینی اپ.
- با اجرای برنامه، بازیکنان فوراً شروع به کسب توکن ها و امتیازات درون برنامه ای می کنند و با هر لمس و تعامل، موجودی کل آن ها افزایش می یابد.
از نظر طراحی بصری و گرافیکی، بازی کتیزن فضایی تلفیقی از شخصیت های پوکمون (Pokemon) و هلو کیتی (Hello Kitty) را تداعی می کند. موسیقی پس زمینه بازی ریتمی تکرارشونده اما تلفیق شده با تم سبک جَز (Jazzy) دارد.
مدل درآمدی، کاربران پولی و چالش های نسخه رایگان
بر اساس تجربه میدانی خبرنگار رسانه The Block، او توانست پیش از به اتمام رسیدن شانس های چرخش گردونه، امتیازی معادل ۹۹ سنت به دست آورد. پس از اتمام شانس ها، بازیکنان برای به دست آوردن فرصت های بیشتر در گردونه شانس باید یا مخاطبان و دوستان خود را در تلگرام دعوت کنند (سیستم ارجاع و رفرال)، یا اینکه دست به خرید درون برنامه ای بزنند.
کتیزن دارای هر دو نسخه رایگان و پولی است. تیم پروژه ادعا می کند که بیش از ۵۰ درصد پایگاه کاربری آن را کاربران پولی تشکیل می دهند. کاربران نسخه رایگان همواره نمی توانند بازی کنند و در ساعات اوج مصرف باید در صف انتظار منتظر خالی شدن «جایگاه ها» (Seats) بمانند. علاوه بر این، کاربران می توانند به باشگاه ها (Clubs) بپیوندند که ورود به لیگ های برتر و رقابت با بازیکنان رده بالا را ممکن می سازد.
با وجود جذابیت کسب درآمد دلاری، پرداخت مبالغ ارزی یا رمزارزی در بازی های مینی اپی بدون برخورداری از مدل توکنومیک کاملاً شفاف، ریسک سرمایه گذاری محسوب می شود. همواره توصیه می شود در صورت شرکت در چنین بازی هایی، از نسخه های رایگان بهره ببرید و زمان صرف شده را در مقایسه با بازده احتمالی (ROI) بسنجید.

نمایش تعادل میان سرگرمی، پرداخت های درون برنامه ای و تصمیم گیری های مالی هوشمندانه.
نتیجه گیری
توسعه دهندگان کتیزن برنامه ریزی کرده اند تا این پروژه را از یک تک بازی فراتر برده و به یک «پلتفرم جامع بازی های کوچک» (Mini-game Platform) تبدیل کنند. طبق گزارش ها، آن ها تاکنون قراردادهایی برای راه اندازی ۱۸ مینی گیم با بیش از ۵۰ میلیون بار دانلود منعقد کرده اند که بازی پرطرفدار Hero Wars با بیش از ۱۰۰ میلیون بار دانلود نیز در میان آن ها دیده می شود.
همچنین ویدیوی تبلیغاتی منتشرشده در یوتیوب نشان دهنده یک حالت نگهداری و پرورش گربه ها (مشابه بازی های کلاسیک Neopets) است که در حال حاضر در نسخه رایگان کتیزن در دسترس نیست.
بررسی صفحه رسمی پروژه در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نشان می دهد که بخش بزرگی از کاربران این بازی مستقر در روسیه و کشورهای مشترک المنافع هستند؛ موضوعی که به دلیل نفوذ عمیق تلگرام در این مناطق، امری رایج در میان بازی های تلگرامی است.