مقایسه جامع دو استیبل‌کوین برتر بازار

تتر (USDT) و یواس دی کوین (USDC) استیبل کوین هایی هستند که ارزش آن ها با نسبت 1:11:11:1 به دلار آمریکا میخکوب (Peg) شده است و پشتوانه هر توکنِ در گردش، دارایی های ذخیره شده در خزانه داری این شرکت هاست. تتر (USDT) بزرگ ترین استیبل کوین بازار است که عمیق ترین سطح نقدینگی را در صرافی های جهانی به خود اختصاص داده است. در جایگاه دوم، یواس دی کوین (USDC) متعلق به شرکت «سرکل» (Circle) قرار دارد؛ شرکتی که اعتبار خود را بر پایه سهامی عام بودن، حسابرسی های مداوم، دریافت مجوزهای قانونی در ایالات متحده و اتحادیه اروپا و همکاری با نهادهای مالی بزرگ بنا کرده است.

در این مقاله، به بررسی تاریخچه، کاربردها و مسیر رشد این دو استیبل کوین پیشرو می پردازیم. استیبل کوین ها یا «دلارهای دیجیتال»، برای سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی در ایران نقشی حیاتی ایفا می کنند. با توجه به تورم و نوسانات نرخ ارز، این دارایی های دیجیتال نه تنها به عنوان ابزاری برای حفظ ارزش پول ملی کاربرد دارند، بلکه راهکاری امن و سریع برای نقل وانتقالات مالی بین المللی در شرایط تحریم به شمار می روند.

مقایسه شانه به شانه تتر و USDC

هم تتر و هم یواس دی کوین در دسته استیبل کوین های متمرکز قرار می گیرند؛ به این معنا که توسط یک شرکت مرکزی صادر و مدیریت می شوند. شرکت های پشتیبان این دو ارز به ترتیب «تتر» (Tether) و «سرکل» (Circle) هستند. ارزش هر دو سکه توسط سبدی از دارایی های ذخیره پشتیبانی می شود و هر توکن معادل دقیقاً یک دلار آمریکا قابل بازخرید است. در بیشتر سناریوهای کاربردی، این دو دارایی جایگزین های کاملی برای یکدیگرند و می توان با هزینه ای ناچیز آن ها را به هم تبدیل کرد.

با این حال، تفاوت اصلی این دو دارایی زمانی آشکار می شود که پای سیاست های مدیریت ذخایر و جایگاه قانونی و نظارتی به میان می آید.

تتر (USDT)

تتر بزرگ ترین استیبل کوین جهان است و سال هاست که این جایگاه را با اقتدار حفظ کرده است. این ارز دیجیتال برای اولین بار در سال 2014 روی لایه ای مبتنی بر بلاک چین بیت کوین عرضه شد. امروزه USDT بر روی بیش از 15 شبکه بلاک چینی مختلف در جریان است، اما بخش عمده عرضه و حجم معاملات آن بر بستر شبکه های ترون (Tron) و اتریوم (Ethereum) انجام می شود.

شرکت پشتیبان این استیبل کوین، «تتر» نام دارد؛ یک شرکت خصوصی که در ابتدا در جزایر ویرجین بریتانیا ثبت شده بود، اما در ژانویه 2025 نهاد عملیاتی اصلی خود را به کشور السالوادور منتقل کرد. مدیرعامل این شرکت، پائولو آردوینو (Paolo Ardoino) است.

طبق گزارش سه ماهه اول سال 2026، مجموع ذخایر تتر حدود 191.8 میلیارد ارزیابی شده است. از این مبلغ، حدود 141 میلیارد در اوراق قرضه کوتاه مدت خزانه داری آمریکا سرمایه گذاری شده که این موضوع، تتر را در زمره بزرگ ترین دارندگان بدهی های دولت آمریکا در جهان قرار می دهد. مابقی این ذخایر بین طلا، بیت کوین، وام های تضمین شده و سبدی از سرمایه گذاری های دیگر تقسیم شده است.

سودآوری این شرکت اخیراً بسیار چشمگیر بوده است؛ به طوری که تنها در سه ماهه نخست سال 2026، حدود 1 میلیارد درآمد خالص به ثبت رسانده است. این سود عمدتاً از طریق بهره دارایی های ذخیره شده به دست می آید.

یواس دی کوین (USDC)

یواس دی کوین دومین استیبل کوین بزرگ جهان است. این ارز در سال 2018 توسط کنسرسیوم «سنتر» (Centre) که سرمایه گذاری مشترکی میان شرکت های Circle و صرافی Coinbase بود، راه اندازی شد. پس از پایان این همکاری در سال 2023، اکنون شرکت سرکل تنها صادرکننده این استیبل کوین است.

مقر اصلی سرکل در نیویورک قرار دارد و جرمی آلر (Jeremy Allaire) مدیرعامل آن است. سرکل پس از عرضه اولیه سهام (IPO) در ژوئن 2025، هم اکنون یک شرکت سهامی عام در بورس نیویورک با نماد CRCL است. به دلیل سهامی عام بودن، سرکل موظف به انتشار صورت های مالی حسابرسی شده است و هر کسی می تواند با خرید سهام آن، در کسب وکار این شرکت شریک شود.

ذخایر USDC در «صندوق ذخیره سرکل» (Circle Reserve Fund) نگهداری می شود: یک صندوق بازار پول دولتی که توسط شرکت بزرگ «بلک راک» (BlackRock) مدیریت می شود و در کنار آن، ذخایر نقدی در بانک های مختلفی نگهداری می گردند. پشتوانه سرکل عمدتاً شامل دارایی هایی نظیر اوراق قرضه کوتاه مدت خزانه داری آمریکا، توافق نامه های بازخرید یک شبه (Repo) و وجه نقد است. این دارایی ها به صورت ماهانه توسط موسسه حسابرسی معتبر دیلویت (Deloitte) بررسی می شوند.

همانند تتر، درآمد سرکل نیز تقریباً به طور کامل از سود حاصل از ذخایر آن تامین می شود. با این حال، سرکل بخش بزرگی از این درآمد را به شرکای توزیع کننده خود پرداخت می کند که کوین بیس (Coinbase) یکی از بزرگ ترین ذی نفعان آن است. در سه ماهه اول سال 2026، این هزینه های توزیع نزدیک به 60% از کل درآمد سرکل را به خود اختصاص داد.

تتر یا USDC: کدام یک شفاف تر است؟

از نظر شفافیت، USDC شرکت سرکل دست برتر را دارد و این اختلاف سال هاست که به مهم ترین مزیت رقابتی سرکل تبدیل شده است. سرکل گواهی های تاییدیه ماهانه دیلویت را منتشر می کند و صورت های مالی حسابرسی شده خود را به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) ارائه می دهد.

در سوی مقابل، تتر تاییدیه های خود را به صورت فصلی منتشر می کند. ارائه «تاییدیه» بدین معناست که یک حسابدار تایید کرده است در یک تاریخ مشخص، ذخایر گزارش شده با میزان توکن های در گردش هم خوانی داشته است. با این حال، این فرایند بررسی نمی کند که آیا این دارایی ها در بازه های زمانی دیگر قرض گرفته شده اند یا جابه جا شده اند یا خیر.

از سوی دیگر، یک «حسابرسی جامع» کل یک دوره مالی را پوشش می دهد؛ کاری که تتر تاکنون هرگز انجام نداده است. البته این شرکت ظاهراً قصد دارد این رویه را تغییر دهد: در اوایل سال 2026، تتر با یکی از چهار موسسه بزرگ حسابرسی جهان (Big Four) که گفته می شود شرکت KPMG است، برای انجام اولین حسابرسی جامع و مستقل خود قرارداد بست. با این حال تا جولای 2026، هنوز وضعیت تکمیل این حسابرسی در هاله ای از ابهام قرار دارد.

تردیدها پیرامون ذخایر USDT بی اساس نیست. در سال 2021، کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) تتر را به دلیل ادعای دروغین مبنی بر پشتوانه کامل دلاری توکن ها بین سال های 2016 تا 2019 (که در مقاطعی واقعیت نداشت)، حدود 41 میلیون جریمه کرد. دادستان کل نیویورک نیز در همان سال پرونده جداگانه ای را با دریافت غرامت 18.5 میلیون دلاری مختومه اعلام کرد.

تتر یا USDC: کدام یک از نظر قانونی سازگارتر است؟

قانون گذاری همان حوزه ای است که این دو استیبل کوین بیشترین تفاوت را با هم دارند. در سال 20242، سرکل به اولین صادرکننده استیبل کوین در جهان تبدیل شد که با چارچوب نظارتی «میکا» (MiCA) در اتحادیه اروپا سازگاری کامل پیدا کرد. همچنین در جولای 2026، این شرکت موفق به دریافت مجوز تاسیس یک بانک تراست ملی در ایالات متحده با نام Circle National Trust شد که نگهداری و حضانت USDC را تحت نظارت مستقیم فدرال قرار می دهد.

جایگاه قانونی تتر در ایالات متحده بسیار متزلزل تر است. از جولای 2025 به بعد، اجرایی شدن «قانون جنیوس» (GENIUS Act) صدور استیبل کوین های پرداختی را تنها به شرکت های مستقر در آمریکا محدود کرد. تتر به دلیل داشتن مقر اصلی در السالوادور، نتوانست شرایط این قانون را احراز کند. در پاسخ به این اتفاق، تتر در ژانویه 2026 یک استیبل کوین کاملاً مجزا به نام USAT را با همکاری بانک دیجیتال انکوریج (Anchorage Digital Bank) به عنوان صادرکننده و کانتور فیتزجرالد (Cantor Fitzgerald) به عنوان متولی حضانت، روانه بازار کرد. این استیبل کوین منحصراً برای بازار آمریکا طراحی شده است.

همچنین USDT نتوانست مجوزهای قانون MiCA اروپا را دریافت کند، که این موضوع باعث شد صرافی های بزرگی مانند بایننس (Binance)، کراکن (Kraken) و کوین بیس (Coinbase) این استیبل کوین را برای کاربران اروپایی خود حذف یا محدود کنند.

نکته تکمیلی کیان مشاوران ویژه کاربران ایرانی: اگرچه انطباق صددرصدی USDC با قوانین آمریکا (به ویژه قوانین OFAC) آن را برای کاربران نهادی جذاب کرده است، اما همین موضوع یک ریسک سیستماتیک برای کاربران ایرانی به شمار می رود. شرکت سرکل به سرعت آدرس های مرتبط با کشورهای تحت تحریم را مسدود (Blacklist) می کند. از سوی دیگر، با وجود اینکه تتر نیز قابلیت فریز کردن دارایی ها را دارد، اما به دلیل ماهیت فراساحلی اش، انعطاف بیشتری نشان داده و استفاده از تتر بر بستر شبکه ترون (TRC20) همچنان محبوب ترین و کم هزینه ترین گزینه در بین صرافی ها و معامله گران ایرانی است.

تتر یا USDC: کدام یک امن تر است؟

از نظر امنیت ساختاری و حفظ برابری با دلار، هر دو توکن سابقه از دست دادن موقتی وابستگی خود به دلار (De-peg) را داشته اند، اما هرگز اتفاق نیفتاده که نتوانند دوباره به قیمت یک دلار بازگردند.

بدترین افت ارزش USDC در مارس 2023 رخ داد؛ زمانی که بانک سیلیکون ولی (SVB) در حالی ورشکست شد که 3.3 میلیارد از ذخایر نقدی سرکل (حدود 8% از کل ذخایر سرکل در آن زمان) در آنجا نگهداری می شد. در پی انتشار این خبر، قیمت USDC در طول تعطیلات آخر هفته به حدود 87 سنت سقوط کرد. اما پس از آنکه دولت فدرال سپرده های SVB را تضمین کرد و سرکل مجدداً بازخرید توکن ها را آزاد کرد، قیمت بلافاصله به یک دلار بازگشت.

در مورد تتر، بدترین اتفاق از دست رفتن ارزش، در می 2022 به وقوع پیوست؛ زمانی که فروپاشی استیبل کوین الگوریتمی TerraUSD باعث ایجاد وحشت عمومی در بازار شد و قیمت تتر پیش از بازیابی چند ساعته، برای مدت کوتاهی تا محدوده 95 سنت سقوط کرد.

نتیجه گیری

هیچ پاسخ درست یا غلط مطلقی برای انتخاب بین این دو استیبل کوین وجود ندارد. برای بیشتر کاربران عادی، این تفاوت ناچیز است و تصمیم گیری اغلب بر اساس میزان در دسترس بودن و راحتی در صرافی ها انجام می شود. با این حال، برای اموری که به سیستم مالی قانون گذاری شده در آمریکا یا اروپا مرتبط است، برای خزانه داری سازمان ها، یا برای کاربران خردی که اولویت آن ها شفافیت قانونی و حسابرسی است، USDC گزینه بهتری است.

جالب است بدانید که بسیاری از شرکت های استفاده کننده از استیبل کوین ها اصلاً دست به انتخاب نمی زنند. صرافی ها و میزهای معاملاتی معمولاً هر دو را در اختیار دارند و بسته به مسیر انتقال پول، طرف معامله و الزامات قانونی که باید رعایت شود، این دو را به یکدیگر تبدیل می کنند.

سوالات متداول

1. آیا USDC از USDT امن تر است؟

   اگرچه هر دو استیبل کوین نسبتاً کم ریسک هستند، اما USDC اغلب به عنوان گزینه کم ریسک تر در نظر گرفته می شود؛ زیرا سرکل یک شرکت سهامی عام است و ذخایر آن به صورت ماهانه توسط موسسه دیلویت (Deloitte) بررسی و تایید می شود.

2. حجم بازار کدام یک بزرگ تر است، تتر یا USDC؟

   تتر. تا جولای 2026، تتر حدود 184 میلیارد در گردش داشت که نزدیک به 60% از بازار استیبل کوین ها را شامل می شود. در مقابل، حجم بازار USDC حدود 73 میلیارد دلار (تقریباً یک چهارم بازار) بود.

3. آیا امکان دارد USDT یا USDC پیوند دلاری خود را از دست بدهند؟

   هر دو در گذشته به طور موقت برابری خود را با دلار از دست داده اند (USDC در جریان بحران بانکی مارس 2023 و USDT در طول سقوط TerraUSD در می 2022). در هر دو مورد، این استیبل کوین ها ظرف چند روز برابری دلاری خود را بازیابی کردند.

4. آیا تتر و USDC تحت قانون جنیوس (GENIUS Act) تنظیم شده اند؟

   یواس دی کوین (USDC) به طور کامل تحت این قانون تنظیم شده است. اما تتر (USDT) شرایط این قانون را احراز نمی کند، زیرا شرکت صادرکننده آن در داخل ایالات متحده مستقر نیست.

5. آیا با نگهداری USDT یا USDC به ما سود تعلق می گیرد؟

   خیر. دارندگان تتر و USDC صرفاً با نگهداری آن ها هیچ سودی دریافت نمی کنند. برخی صرافی ها و پلتفرم های دیفای (DeFi) برای سپرده گذاری استیبل کوین ها سود پرداخت می کنند، اما این بازدهی از محل وام دهی یا پاداش های خود پلتفرم تامین می شود، نه از سوی تتر یا سرکل.

6. آیا می توانم تتر را به USDC تبدیل کنم؟

   بله. صرافی های معتبر هر دو ارز را پشتیبانی می کنند. از آنجایی که ارزش هر دو اساساً یک دلار است، تبدیل آن ها به یکدیگر معمولاً هزینه بسیار ناچیزی دارد.

7. چه چیزی پشتوانه USDT و USDC است؟

   پشتوانه هر دو استیبل کوین شامل اوراق قرضه کوتاه مدت خزانه داری آمریکا، توافق نامه های بازخرید یک شبه و وجه نقد است. با این حال، ذخایر تتر علاوه بر این موارد، شامل دارایی هایی مانند طلا، بیت کوین، وام های دارای وثیقه و سایر سرمایه گذاری ها نیز می شود.