بحران اقلیمی توجه جمعی ما را می طلبد و از مرزهای فعالیت های زیست محیطی فراتر می رود. برآورد تکان دهنده تحقیقات دیلویت (Deloitte) هشدار می دهد که بی عملی در قبال تغییرات آب و هوایی می تواند تا سال 2070، هزینه سرسام آور 178 تریلیون دلار آمریکا را بر اقتصاد جهانی تحمیل کند. اگرچه ممکن است این سال دور به نظر برسد، اما پنجره زماني باریکی را برای ما فراهم می کند تا اقدامات حیاتی را در چند دهه آینده اجرا کنیم. با افزایش فراوانی رویدادهای شدید آب و هوایی مانند سیل، خشکسالی و آتش سوزی های جنگلی، تأثیرات آن ها در حوزه های متعددی طنین انداز می شود.
هزینه های مستقیم از کاهش بازده کشاورزی ناشی می شود که به قیمت های بالاتری منجر شده و در سراسر زنجیره های تأمین تسری می یابد. در همین حال، بالا آمدن سطح آب دریاها و اسیدی شدن اقیانوس ها، صنایع ساحلی مانند گردشگری و شیلات را تهدید می کند. هزینه های غیرمستقیم زمانی آشکار می شوند که این رویدادها، زیرساخت ها و زنجیره های تأمین را مختل کرده و منجر به کاهش بهره وری، خسارت به اموال و افزایش حق بیمه ها شوند. به عنوان مثال، کشور سنگاپور با افزایش دما که تقاضای انرژی برای سرمایش را بالا می برد، این تأثیرات را به شدت احساس می کند.
در ایران نیز پدیده تغییرات اقلیمی با تشدید خشکسالی ها، کاهش سطح آب های زیرزمینی و طوفان های گرد و غبار، هزینه های اقتصادی پنهان و آشکار سنگینی بر بخش کشاورزی، نیروگاهی و زیرساخت های صنعتی وارد کرده است. حرکت به سمت اقتصاد سبز در خاورمیانه، دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک الزام برای بقای اقتصادی است.
در پاسخ به این هشدارها، مؤسسات مالی و شرکت ها در حال تنظیم مجدد تصمیمات سرمایه گذاری خود هستند. اینجاست که چارچوب محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی (ESG) وارد میدان می شود؛ قطب نمایی که سازمان ها را به سمت شیوه های تجاری پایدار هدایت می کند. چارچوب ESG، شرکت ها را بر اساس تأثیرات زیست محیطی، مسئولیت پذیری اجتماعی و شیوه های حاکمیتی ارزیابی کرده و موفقیت بلندمدت آن ها را در یک دنیای در حال تحول شکل می دهد.
ظهور و گسترش ESG
پایداری شرکتی از مرز ملاحظات صرفاً مالی فراتر رفته است. امروزه، موفقیت شرکت ها به طور پیچیده ای با شاخص های محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی (ESG) گره خورده است. ESG سه حوزه حیاتی را در بر می گیرد: محیط زیست، افراد و عملیات شرکتی. در حوزه پایداری، عوامل زیست محیطی با دقت رصد می شوند. این شامل نظارت بر مصرف انرژی، انتشار کربن و مدیریت پسماند است. تلاش ها در جهت پایداری، مانند استراتژی های کاهش آلودگی نیز زیر چتر ESG قرار می گیرند.
ملاحظات اجتماعی به مسائل نابرابری و تبعیض می پردازند. این موارد شامل شیوه های کار، تلاش های مربوط به تنوع و شمول، و مشارکت اجتماعی است. شرکت هایی که مسئولیت اجتماعی را در اولویت قرار می دهند، فعالانه برای ایجاد تأثیر مثبت بر کارکنان، مشتریان و جوامعی که به آن ها خدمت می کنند، تلاش می کنند.
جنبه حاکمیتی ESG، ساختار رهبری یک شرکت، شفافیت در گزارش دهی، رعایت قوانین و شیوه های مدیریت ریسک را ارزیابی می کند. حفظ سیستم های اخلاقی و مسئولانه برای موفقیت بلندمدت بسیار مهم است. با پایبندی به اصول حاکمیتی قوی، سازمان ها می توانند اعتماد ذینفعان را جلب کرده و رشد پایدار را تقویت کنند.
در بازار سرمایه ایران، بورس اوراق بهادار تهران در سال های اخیر به تدریج دستورالعمل های حاکمیت شرکتی را برای شرکت های پذیرفته شده الزامی کرده است. اگرچه بخش های محیط زیستی و اجتماعیِ این چارچوب هنوز در مراحل ابتدایی هستند، اما سرمایه گذاران نهادی و صندوق های سرمایه گذاری به زودی شرکت های منطبق با ESG را به دلیل ریسک سیستماتیک پایین تر، در اولویت قرار خواهند داد.
معیارهای ESG به عنوان یک لنز انتقادی عمل می کنند که سرمایه گذاران، مصرف کنندگان و نهادهای نظارتی از طریق آن کسب وکارها را ارزیابی می کنند. متخصصان در زمینه های مختلف، فرصتی منحصربه فرد برای هم راستا کردن مسیر شغلی خود با تأثیرات مثبت زیست محیطی و اجتماعی دارند. با افزایش اهمیت ESG، افرادی که حامی پایداری و شیوه های اخلاقی هستند، می توانند سهم قابل توجهی در ساختن دنیایی بهتر داشته باشند.
تصویری از یک فضای اداری نوآورانه که با استفاده از تکنولوژیهای سبز و عناصر طبیعی، مفاهیم محیطزیستی و مسئولیت اجتماعی شرکتی را نمایش میدهد.
یک نیروی محرکه دائمی
اصول ESG با استقبال گسترده ای از سوی شرکت ها در استراتژی هایشان مواجه شده است. پنج دلیل قانع کننده برای این موضوع وجود دارد که شامل عوامل دافعه و جاذبه (Push and Pull factors) می شود:
۱. فشار سرمایه گذاران
سرمایه گذاران به طور فزاینده ای در فرآیند تصمیم گیری خود به عوامل ESG تکیه می کنند. با اثبات مزایای بلندمدت، گزارش سال 2019 مکنزی (McKinsey) نشان داد که سرمایه گذاری پایدار به 30 تریلیون دلار رسیده است و ذینفعان تشخیص می دهند که “یک پیشنهاد قوی ESG می تواند موفقیت بلندمدت یک شرکت را تضمین کند”. در نتیجه، سرمایه گذاری ESG یا سرمایه گذاری پایدار رشد تصاعدی داشته است و شرکت های پایدار تاب آوری کلی بهتری از خود نشان می دهند.
۲. انطباق با مقررات (رعایت قوانین)
نهادهای دولتی و نظارتی در سراسر جهان در حال اجرای مقررات سخت گیرانه تر زیست محیطی و اجتماعی هستند. از قیمت گذاری کربن گرفته تا گزارش دهی اجباری پایداری، این اقدامات شرکت ها را مجبور به اتخاذ شیوه های ESG می کند. به عنوان مثال، سنگاپور شرکت های فهرست شده در شاخص سنگاپور را ملزم به ارائه گزارش ESG کرده است.
۳. آگاهی مصرف کننده
آگاهی عمومی، مصرف کنندگان را نسبت به مسائل زیست محیطی و اجتماعی حساس کرده است و افراد بیشتری به دنبال برندهایی هستند که با ارزش های آن ها همسو باشند. شرکت هایی که تعهد خود را به اصول ESG نشان می دهند، می توانند مشتریان بیشتری را جذب و حفظ کنند.
۴. جذب و حفظ استعدادها
کارمندان نسل هزاره (Millennials) و نسل زد (Gen Z) هنگام انتخاب شرکت برای کار، تطابق ارزش ها را در نظر می گیرند. شرکت هایی با ابتکارات قوی ESG برای این گروه جمعیتی جذاب تر هستند و به ویژه با وجود تنوع و شمول، می توانند نرخ حفظ کارکنان بهتری داشته باشند.
۵. بهبود تاب آوری
مطالعات متعدد همبستگی قوی بین شیوه های مثبت ESG و بهبود عملکرد مالی در طول زمان را نشان داده اند. این امر می تواند ناشی از عواملی مانند کاهش خطرات ناشی از جریمه ها، کمبودها و رکود، و همچنین بهبود کارایی و نوآوری باشد که می تواند به رشد محصولات، خدمات و بازارهای جدید منجر شود. با توسعه فناوری های جدید برای ارائه جایگزین های سبز، صرفه جویی در هزینه ها نیز امکان پذیر است.
تصویری مفهومی که نماد پیوند میان بازارهای مالی، مسئولیتهای زیستمحیطی و پیشرفت تکنولوژیک در دنیای مدرن کسبوکار است.
رونق سبز در فرصت های شغلی
با حرکت جمعی به سمت اهداف پایدار مشترک، سازمان ها نیاز به کارمندان آموزش دیده در این زمینه را درک کرده و برای تحقق ابتکارات ESG خود، بر سر جذب استعدادهای برتر رقابت می کنند. بر اساس مقاله ای از مجمع جهانی اقتصاد، “آگهی های شغلی برای مشاغل «سبز» دو برابر سریع تر از تعداد کارگران دارای مهارت برای تصدی آن ها در حال رشد است”. در واقع، با تغییر جهت به سمت توسعه پایدار، بخش های کاملاً جدیدی در حال ظهور هستند که به ایجاد یک بازار کار کاملاً جدید می انجامند. برخی از بزرگترین صنایعی که با افزایش تقاضا روبرو شده اند عبارتند از:
- انرژی های تجدیدپذیر: با فاصله گرفتن از سوخت های فسیلی سنتی (نفت، زغال سنگ، گاز)، منابع انرژی تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی، بادی و برق آبی در کانون توجه قرار گرفته اند. انتظار می رود مشاغل مرتبط با مسیر طراحی، تولید و توزیع، در نقش هایی مانند مهندسان و تکنسین ها تا مدیران پروژه افزایش یابد.
- کشاورزی پایدار: یکی از مهم ترین تأثیرات تغییرات آب و هوایی بر منابع غذایی ما بوده است. با تغییرات غیرقابل پیش بینی آب و هوا، شیوه های جدید کشاورزی سازگار با محیط زیست برای تضمین بقای ما ضروری است. فرصت ها در اینجا شامل موقعیت هایی در زیرساخت ها و عملیات کشاورزی ارگانیک، زراعت جنگلی و شیلات پایدار است.
- ساخت و مدیریت ساختمان های سبز: بازنگری در سبک زندگی فعلی و ایجاد محیط های جدید برای پشتیبانی از یک زندگی پایدارتر، برای آینده محیط زیست ما حیاتی است. مشاغل در این زمینه بر طراحی، ساخت و نگهداری ساختمان های پایدار زیست محیطی تمرکز دارند. این مشاغل شامل معماران و متخصصان ساخت وساز، مشاوران حقوقی و انطباق، و حسابرسان انرژی برای ترویج بهره وری انرژی، و هماهنگ کنندگان مدیریت پسماند برای بهینه سازی سیستم دفع دایره ای (اقتصاد چرخشی) می شود.
- مالی و سرمایه گذاری سبز: از آنجایی که سرمایه گذاران به طور فزاینده ای به دنبال سرمایه گذاری های پایداری هستند که عوامل ESG را در کنار معیارهای مالی سنتی در نظر می گیرند، نیاز بیشتری به متخصصانی وجود دارد که بتوانند انطباق و ارزش را تعیین کنند. در اینجا نیاز به تحلیلگران ESG و مشاوران سرمایه گذاری تأثیرگذار (Impact Investing) احساس می شود. بخش مالی سبز نیز با ظهور محصولات و خدمات مالی جدید، از جمله اوراق قرضه و وام های سبز در حال تکامل است و برای ایجاد سبدهای موفق یا جذب سرمایه به کارشناسان مشابهی نیاز خواهد داشت.
تصویری از همگرایی تخصصهای مهندسی، معماری و مدیریت در فضای کار سبز که نمایانگر تحول بازار کار به سوی اهداف زیستمحیطی و پایدار است.
شکوفایی پتانسیل های شغلی سبز شما
در مجموع، علاقه جهانی به پایداری در حال ایجاد “آینده کار” جدیدی است که فرصت های هیجان انگیزی را برای کارجویان تازه کار و متخصصان با تجربه به طور یکسان فراهم می کند. به گزارش بلومبرگ (Bloomberg)، دارایی های ESG می تواند تا سال 2025 به 50 تریلیون دلار در دارایی های تحت مدیریت (AUM) برسد که نشان دهنده تغییر چشمگیری است که یک سوم بازار جهانی را در بر می گیرد. رشد قابل توجه در سرمایه گذاری سبز فرصت قانع کننده ای را برای توسعه شغلی ارائه می دهد و در اینجا چند گام اولیه برای تثبیت خود در این زمینه پویا آورده شده است:
- تحقیق در مورد مشاغل سبز: درک کنید که در حال حاضر چه نقش هایی در این صنعت وجود دارد تا متوجه شوید کارفرمایان به دنبال چه چیزی هستند. پلتفرم های کاریابی آنلاین را جستجو کنید، در نمایشگاه های کار سبز شرکت کنید و با متخصصان این حوزه شبکه سازی کنید تا درک جامعی از فرصت های شغلی سبز متنوع به دست آورید.
- شناسایی مهارت ها و علایق فعلی تان: مهارت های فعلی خود را ارزیابی کنید و زمینه هایی را شناسایی کنید که آن مهارت ها و علایق شما با اقتصاد سبز تلاقی دارند. شاید بتوانید به دنبال تعمیق دانش خود در مورد قوانین زیست محیطی برای دریافت کمک های مالی دولتی مربوطه باشید، یا احساسات میدانی در مورد پایداری را برای هدایت ارتباطات بازاریابی خود تحقیق کنید. پلتفرم MySkillsFuture متخصصان مدیریت پایداری و کربن زدایی را به عنوان برخی از نقش های محبوب در سنگاپور شناسایی کرده است که می تواند گزینه ای برای مدیران پروژه فعلی باشد.
- توسعه مهارت های مرتبط: با افزایش تقاضا، مؤسسات آموزشی مانند آکادمی SMU دوره هایی را برای ارتقای مهارت یا آموزش مجدد متخصصان علاقه مند ارائه می دهند. دوره هایی مانند “گواهینامه پیشرفته در هدایت پایداری برای آینده: آینده کار از دریچه پایداری” می تواند چارچوب مفیدی ارائه دهد و یک مسیر شغلی جدید را در این زمینه آغاز کند. این تخصص های ESG را در رزومه خود برجسته کنید تا شبکه های مرتبط را بیابید و خود را برای بازار کار آینده در موقعیت مناسبی قرار دهید.
- شروع از نقطه صفر (کارآفرینی): نوآوری هسته اصلی بخش سبزِ در حال ظهور است و بستر مناسبی را برای کارآفرینی فراهم می کند. اگر تعهد سوزانی برای مقابله با چالش های زیست محیطی و اجتماعی دارید و دوست دارید مسئولیت را بر عهده بگیرید، پر کردن شکاف های موجود در بازار برای محصولات یا خدمات پایدار را در نظر بگیرید و از خلاقیت خود برای توسعه راه حل ها استفاده کنید.
همگرایی دغدغه های زیست محیطی و اجتماعی همراه با واقعیت های اقتصادی، یک بازار کار سبز پویا و سرشار از پتانسیل ایجاد کرده است. با حمایت از این واقعیت اثبات شده که ESG می تواند به طور پیوسته باعث رشد و ایجاد ارزش بلندمدت شود، پتانسیل آن برای کسب وکارها بسیار وسیع است و به تبع آن، پتانسیل را برای کسانی که آماده پیوستن به این هدف هستند، پرورش می دهد.
نتیجه گیری
حرکت به سمت اقتصاد سبز و اتخاذ رویکردهای ESG، دیگر یک انتخاب ایده آل گرایانه نیست، بلکه یک الزام استراتژیک برای بقا و رشد در بازارهای مالی امروز است. همان طور که در این مقاله بررسی کردیم، از کاهش ریسک های سیستماتیک تا جذب سرمایه های کلان، ESG در حال بازنویسی قوانین بازی اقتصاد جهانی است. برای کسب وکارها و متخصصان ایرانی نیز، درک زودهنگام این تحولات و همگام شدن با بازار کار سبز، به معنای دسترسی به فرصت های بکر، جذب سرمایه های هوشمند و تضمین تاب آوری در برابر بحران های اقتصادی و اقلیمی پیش رو خواهد بود.
