رتبه بندی بزرگترین استیبل کوین های بازار (سال ۲۰۲۶)

در سال های اخیر، استیبل کوین ها (Stablecoins) یا ارزهای دیجیتال باثبات، به یکی از کاربردی ترین و موفق ترین بخش های دنیای کریپتو تبدیل شده اند. دارایی هایی که در ابتدا تنها برای تسهیل معاملات ارزهای دیجیتال ایجاد شده بودند، امروزه به عنوان یک واسطه مبادلاتی کارآمدتر، منعطف تر و شفاف تر برای سیستم مالی جهانی شناخته می شوند. با جلب این توجهات جدید، کل ارزش بازار (Market Cap) استیبل کوین ها با رشدی چشمگیر مواجه شده و تا جولای ۲۰۲۶ به مرز ۳۰۰ میلیارد دلار رسیده است (رشد ۳۰ برابری نسبت به اواسط سال ۲۰۲۰).

تصویب «قانون جنیوس» (GENIUS Act) در ایالات متحده در جولای ۲۰۲۵، دستورالعمل های شفاف تری را برای ایجاد و مدیریت این دارایی های دیجیتال در اختیار ناشران قرار داد. این اتفاق، اعتماد نهادهای مالی به این کلاس دارایی را به شدت افزایش داد و باعث شد پیش بینی ها از رشد بیشتر این بازار خبر دهند. پس از تصویب این لایحه، بانک سرمایه گذاری «سیتی گروپ» (Citigroup) پیش بینی کرد که ارزش کل بازار استیبل کوین ها تا سال ۲۰۳۰ به ۳.۷ تریلیون دلار برسد (رشد بیش از ۱۲۰۰ درصدی نسبت به سطوح فعلی).

در اقتصادهایی مانند ایران که با تورم ساختاری و نوسانات شدید نرخ ارز دست وپنجه نرم می کنند، استیبل کوین ها (به ویژه تتر) نقشی فراتر از بازار رمزارزها ایفا می کنند. این دارایی ها اکنون به یکی از ابزارهای اصلی برای حفظ ارزش سرمایه، نقل وانتقالات فرامرزی و حتی تسویه حساب های تجاری خرد و کلان در میان کاربران ایرانی تبدیل شده اند.

در حال حاضر، بخش عمده ای از این ارزش عظیم، در چند دارایی محدود و در دست چند شرکت خاص متمرکز است. در این مقاله، قصد داریم بازار استیبل کوین ها را بر اساس برترین دارایی ها، بزرگ ترین دسته بندی ها و فعال ترین اکوسیستم ها کالبدشکافی کنیم.

بزرگ ترین استیبل کوین ها کدامند؟

بزرگی یک استیبل کوین بر اساس کل ارزش دارایی های درون زنجیره ای (Onchain) آن سنجیده می شود. ۵ استیبل کوین برتر بازار، روی هم رفته حدود ۲۷۵ میلیارد دلار ارزش دارند که تقریباً ۹۵ درصد از کل حجم بازار را تشکیل می دهد. در ادامه، ۵ استیبل کوین بزرگ بازار را بررسی می کنیم:

۱. تتر (USDT)

• نوع: متمرکز
• ارزش بازار: ۱۸۵ میلیارد دلار
• وضعیت انطباق با قانون جنیوس: غیرمنطبق

تتر (USDT) که در سال ۲۰۱۴ راه اندازی شد، بزرگ ترین استیبل کوین جهان است. تا اواسط سال ۲۰۲۶، تتر بیش از نیمی از کل بازار استیبل کوین ها را به خود اختصاص داده است. تتر اولین استیبل کوین با پشتوانه دلار بود که به طور گسترده مورد پذیرش قرار گرفت و همچنان استیبل کوین پیش فرض برای جفت ارزهای معاملاتی در اکثر صرافی های متمرکز (CEX) به شمار می رود. علاوه بر کاربرد در معاملات، تتر در آسیا و آمریکای لاتین برای پس انداز و پرداخت های بین المللی به شدت محبوب است.

پشتوانه تتر شامل اسناد خزانه داری آمریکا، پول نقد، توافقنامه های بازخرید معکوس و سایر دارایی های نقدشونده است. این شرکت گزارش های سه ماهه تأییدیه ذخایر خود را منتشر کرده و اعلام می کند که به ازای هر توکن در گردش، یک دلار (یا دارایی معادل آن) در ذخایر خود نگهداری می کند.

برخلاف رقیب اصلی خود یعنی Circle، دفتر مرکزی شرکت تتر به جای ایالات متحده در السالوادور قرار دارد. این موضوع، جایگاه نظارتی آن را پیچیده می کند؛ زیرا قانون جنیوس (GENIUS Act) تنها به شرکت های مستقر در آمریکا (یا کشورهایی با قوانین نظارتی مشابه) اجازه می دهد تا برای بازار آمریکا استیبل کوین منتشر کنند. شرکت تتر به جای تلاش برای تطبیق توکن اصلی خود (USDT) با چارچوب های جدید آمریکا، استیبل کوین مجزایی به نام «تتر آمریکا» (USA₮) را که منحصراً برای بازار این کشور طراحی شده و توسط بانک دیجیتال انکوریج (Anchorage Digital Bank) صادر می شود، معرفی کرد. این جداسازی برای کاربران ایرانی که نگران تحریم ها هستند، یک سیگنال مهم است؛ چرا که نشان می دهد USDT اصلی همچنان خارج از نظارت مستقیم فدرال آمریکا فعالیت می کند.

۲. یو اس دی کوین (USDC)

• نوع: متمرکز
• ارزش بازار: ۷۳ میلیارد دلار
• وضعیت انطباق با قانون جنیوس: منطبق

ارز دیجیتال USDC دومین استیبل کوین بزرگ بازار است. این توکن در صنعت کریپتو به عنوان قانون مندترین توکن دلاری و سازگارترین گزینه برای نهادهای مالی (Institution-friendly) شناخته می شود. از زمان راه اندازی در سال ۲۰۱۸، این استیبل کوین به زیرساختی کلیدی در دیفای (DeFi)، اپلیکیشن های فین تک و پلتفرم های دارایی های توکنیزه شده تبدیل شده است.

این توکن توسط «سیرکل» (Circle Internet Group)، یک شرکت فناوری مالی سهامی عام در آمریکا، صادر می شود. این شرکت گزارش های ماهانه ذخایر خود را منتشر می کند که در آن، دارایی های نقدی و معادل نقد که پشتوانه یک به یک (1:1) این استیبل کوین هستند، به تفصیل شرح داده می شود. همچنین، USDC به طور کامل با قانون جنیوس مطابقت دارد و همین امر آن را به انتخاب اول نهادهای مالی ایالات متحده تبدیل کرده است.

۳. اسکای (USDS)

• نوع: غیرمتمرکز
• ارزش بازار: ۱۰ میلیارد دلار
• وضعیت انطباق با قانون جنیوس: غیرمنطبق

توکن USDS استیبل کوین اصلی پروتکل «اسکای» (Sky) است؛ پروتکلی که پیش تر با نام میکر دائو (MakerDAO) شناخته می شد. در جریان تغییر برند این پلتفرم در سال ۲۰۲۴، USDS به عنوان استیبل کوین پرچم دار این اکوسیستم جانشین توکن DAI شد، اما همچنان سازگاری کامل خود را با آن حفظ کرده است.

برخلاف استیبل کوین های دارای پشتوانه فیات (پول رایج بانکی)، USDS از طریق قراردادهای هوشمند غیرمتمرکز صادر می شود. کاربران وثیقه های رمزارزی خود – شامل اتریوم (ETH)، اوراق قرضه توکنیزه شده خزانه داری آمریکا و سایر دارایی های تأییدشده – را در پروتکل سپرده گذاری می کنند تا توکن های جدید ضرب (Mint) کنند. این سیستم از مکانیسم «وثیقه گذاری بیش از حد» (Overcollateralization) استفاده می کند؛ به این معنا که ارزش وثیقه قرار داده شده همواره بیشتر از استیبل کوین های صادر شده است.

پروتکل Sky به جای یک شرکت متمرکز، توسط هولدرهای توکن حاکمیتی SKY مدیریت می شود. این شبکه بدون داشتن یک دفتر مرکزی شرکتی یا مجوز بانکی، به صورت جهانی فعالیت می کند. توکن USDS عمیقاً با پلتفرم های وام دهی، معاملاتی و کشت سودِ دیفای یکپارچه شده است.

۴. دای (DAI)

• نوع: غیرمتمرکز
• ارزش بازار: ۴.۶ میلیارد دلار
• وضعیت انطباق با قانون جنیوس: غیرمنطبق

دای در سال ۲۰۱۷ توسط MakerDAO (اسکای کنونی) راه اندازی شد و اولین استیبل کوین غیرمتمرکزی بود که به پذیرش گسترده دست یافت. اگرچه امروزه USDS به استیبل کوین منتخب شبکه تبدیل شده، اما DAI همچنان در گردش است و به دلیل ادغام های گسترده در اکوسیستم دیفای، در لیست بزرگ ترین استیبل کوین های جهان قرار دارد. مکانیزم وثیقه گذاری DAI کاملاً مشابه USDS است و توسط جامعه کاربری غیرمتمرکز مدیریت می شود.

۵. یو اس دی وان (USD1)

• نوع: متمرکز
• ارزش بازار: ۴.۲ میلیارد دلار
• وضعیت انطباق با قانون جنیوس: منطبق

توکن USD1 یک استیبل کوین نسبتاً جدید است که توسط پروژه دیفای «World Liberty Financial» – پروژه ای با حمایت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا – منتشر شده است. از زمان راه اندازی در سال ۲۰۲۵، پس از انعقاد چندین قرارداد با نهادهای بزرگ، به سرعت به یکی از بزرگ ترین استیبل کوین ها تبدیل شد.

پشتوانه USD1 پول نقد، معادل های نقد و اسناد کوتاه مدت خزانه داری آمریکاست که توسط متولیان قانونی نگهداری می شود و وظیفه امانتداری دارایی ها بر عهده شرکت BitGo Trust است.

ورود مستقیم چهره های برجسته سیاسی به بازار استیبل کوین ها، نشان دهنده اهمیت استراتژیک این بازار در آینده اقتصاد جهانی است. چنین پروژه هایی می توانند در آینده سرعت قانون گذاری ها را افزایش داده و پیوند بازارهای مالی سنتی و غیرمتمرکز را تسریع کنند.

استیبل کوین ها به چه دارایی هایی متصل (Pegged) هستند؟

بیشتر استیبل کوین ها به دلار آمریکا متصل (Pegged) هستند؛ به این معنا که هدفشان حفظ ارزش ثابت یک دلار است. استیبل کوین های دلاری حدود ۹۹ درصد از کل بازار را تشکیل می دهند. با این حال، ارزهای فیات دیگری نیز در حال توکنیزه شدن هستند:

• یورو (EURC): این توکن که در سال ۲۰۲۲ توسط Circle راه اندازی شد، در اواسط ۲۰۲۶ ارزش بازاری معادل ۴۴۰ میلیون دلار دارد.
• رئال برزیل (BRZ): بزرگ ترین توکن متصل به رئال برزیل با ارزش بازار بیش از ۵۰ میلیون دلار.
• ین ژاپن (JPYC): با ارزش حدود ۵۵ میلیون دلار، پذیرش قدرتمندی در پرداخت های روزمره ژاپن پیدا کرده است.
• پوند انگلیس (TGBP): با پشتوانه پول نقد و دارایی های کوتاه مدت دولت بریتانیا، دارای ارزش بازاری حدود ۳۴ میلیون دلار است.

علاوه بر ارزهای فیات، «طلا» دومین دارایی بزرگ برای پشتوانه سازی است. در این مدل، استیبل کوین ها توسط طلاهای فیزیکی ذخیره شده در خزانه ها پشتیبانی می شوند. این زیربخش تحت سلطه تتر گلد (xAUT) و پکس گلد (PAXG) قرار دارد که بیش از ۹۰ درصد بازار توکن های طلا را در اختیار دارند. هر یک از این توکن ها دقیقاً معادل یک اونس تروی (۳۱.۱ گرم) طلای فیزیکی است.

دسته بندی های اصلی استیبل کوین ها

به طور کلی، استیبل کوین ها به دو دسته عمده تقسیم می شوند: متمرکز و غیرمتمرکز.

• استیبل کوین های متمرکز: توسط نهادهای مرکزی مانند Tether یا Circle صادر می شوند. این شرکت ها ذخایر نقدی را مدیریت می کنند تا توکن ها دقیقاً نسبت ۱:۱ با دلار داشته باشند.
• استیبل کوین های غیرمتمرکز: این توکن ها (مانند USDS و DAI یا Ethena) بر پایه قراردادهای هوشمند، الگوریتم ها و وثیقه های کریپتویی فعالیت می کنند. این دارایی ها در گذشته پرریسک تر بوده اند (مانند فروپاشی پروژه TerraUSD در سال ۲۰۲۲). در حال حاضر ارزش کل بازار استیبل کوین های غیرمتمرکز حدود ۲۵ میلیارد دلار (تنها ۸.۵ درصد از کل بازار) است.

برای کاربرانی که نگران بلوکه شدن دارایی های خود توسط شرکت های متمرکز به دلیل تحریم های بین المللی هستند، استیبل کوین های غیرمتمرکز نظیر دای (DAI) گزینه های به مراتب امن تری به لحاظ «سانسور ناپذیری» محسوب می شوند، هرچند که پیچیدگی ها و کارمزدهای خاص خود را در شبکه هایی مثل اتریوم دارند.

کدام بلاک چین ها میزبان بیشترین استیبل کوین هستند؟

بیش از نیمی از استیبل کوین های بازار روی شبکه اتریوم (Ethereum) قرار دارند. شبکه ترون (Tron) با حدود ۹۰ میلیارد دلار (۳۲ درصد کل بازار) در رتبه دوم است. شبکه های سولانا و بایننس اسمارت چین نیز هر کدام با حدود ۱۳ میلیارد دلار در جایگاه های بعدی قرار دارند. لازم به ذکر است که برای کاربران ایرانی، شبکه ترون (TRC-20) به دلیل کارمزد پایین تراکنش ها، همچنان بستر اصلی جابه جایی تتر به شمار می رود.

نتیجه گیری

همان طور که در این مقاله بررسی کردیم، استیبل کوین ها از یک ابزار ساده برای تریدرهای ارز دیجیتال، امروزه به ستون فقرات سیستم مالی مدرن و اقتصاد دیجیتال تبدیل شده اند. با رشد چشمگیر ارزش بازار به مرز ۳۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ و پیش بینی های بلندپروازانه برای رسیدن به ۳.۷ تریلیون دلار تا پایان دهه، روشن است که حضور این دارایی ها در سبد سرمایه گذاری و استراتژی های مالی اجتناب ناپذیر است. همچنین تصویب قوانین شفافی مانند GENIUS Act در آمریکا، نشان می دهد که دولت ها نیز این واقعیت را پذیرفته اند. برای فعالان اقتصادی و سرمایه گذاران ایرانی، شناخت دقیق این استیبل کوین ها، تفاوت میان انواع متمرکز و غیرمتمرکز و انتخاب شبکه های انتقال مناسب، نه تنها یک مزیت رقابتی، بلکه سپری امن برای حفظ ارزش دارایی ها در برابر نوسانات اقتصادی و چالش های تحریمی خواهد بود. تیم «کیان مشاوران» همواره آماده است تا شما را در اتخاذ تصمیمات مالی هوشمندانه در این اقتصاد نوین یاری کند.

سوالات متداول

1. بزرگترین استیبل کوین از نظر ارزش بازار کدام است؟

   تتر (USDT) رهبر بازار است و حدود ۶۰ درصد از حجم کل بازار را با ۱۸۴ میلیارد دلار ارزش در گردش، در اختیار دارد.

2. حجم بازار جهانی استیبل کوین ها چقدر است؟

   تا جولای ۲۰۲۶، ارزش کل این بازار حدود ۳۱۰ میلیارد دلار است که بیش از ۸۰ درصد این ارزش در اختیار تتر و USDC قرار دارد.

3. کدام استیبل کوین بیشترین حجم معاملات را دارد؟

   تتر (USDT) همواره بیشترین حجم معاملات را ثبت می کند و حجم معاملات روزانه آن چندین برابر بیشتر از USDC است.

4. بزرگترین استیبل کوین غیرمتمرکز کدام است؟

   توکن USDS (از پروتکل اسکای/میکر دائو سابق) با حدود ۱۰ میلیارد دلار در گردش، بزرگ ترین استیبل کوین غیرمتمرکز محسوب می شود.

5. کدام بلاک چین بیشترین ارزش استیبل کوین ها را در خود جای داده است؟

   اتریوم با میزبانی از حدود ۱۵۰ میلیارد دلار (نزدیک به نیمی از عرضه جهانی). شبکه ترون در رتبه دوم است که برای نقل و انتقالات و پرداخت های ارزان تتر بسیار حیاتی است.

6. استیبل کوین محبوب میان نهادهای مالی (بانک ها) کدام است؟

   ارز دیجیتال USDC به دلیل تمرکز بر انطباق با قوانین نظارتی و شفافیت ذخایر، گزینه اول بانک ها و مدیران دارایی است.

7. آیا استیبل کوین ها در آمریکا قانون گذاری شده اند؟

   بله، قانون جنیوس (GENIUS Act) که در جولای ۲۰۲۵ به تصویب رسید، اولین چارچوب نظارتی فدرال را ایجاد کرد. نکته مهم این است که برخی استیبل کوین های بزرگ مانند USDT تحت چارچوب این قانون صادر نمی شوند.