پس از عبور از دوران بی سابقه پاندمی جهانی، جهان در جبهه های متعددی تغییرات عمیقی را تجربه کرده است که پیشرفت و ثبات را در هر صنعتی به یک چالش تبدیل کرده است. از یک سو، تنش های ژئوپلیتیکی وجود دارند که بر روابط تجاری و زنجیره تامین تاثیر می گذارند (که جنگ اوکراین یکی از بزرگترینِ آن هاست) و از سوی دیگر، تغییرات اقلیمی در حال تشدید نگرانی های مربوط به معیشت و تامین غذا هستند. با وجود زمزمه هایی از رکود اقتصادیِ در پیش رو و موج اخیر تعدیل نیرو در شرکت های فناوری، آینده نزدیک کمی تیره و تار به نظر می رسد.
در میان این تحولات سریع و ناپایدار، جای تعجب نیست که بسیاری از افراد در حال حاضر در بودجه ها و مسیرهای شغلی خود تجدید نظر می کنند. اما اگر کسی بتواند عدم قطعیت را به عنوان یک کاتالیزور برای تغییر و خلق فرصت ها ببیند، زمان آن فرا رسیده است که ارزش خود را در بازار کار برای آینده تضمین کند. برای شعله ور کردن فرصت ها، تضمین حفظ جایگاه شغلی در درازمدت با استفاده از استعدادهایتان، و مقاوم سازی مسیر شغلی تان در برابر رکود، در اینجا راهکارهایی ارائه شده است:
بر ارزش خود تمرکز کنید، نه صرفاً روی نقش شغلی تان
وقتی صحبت از رزومه و مصاحبه به میان می آید (چه برای متقاضیان جدید و چه برای ارزیابی عملکرد نیروهای فعلی)، بر ارزش و تاثیری که خلق می کنید تاکید کنید، نه صرفاً بر شرح وظایف و کارهای انجام شده. در دریایی از متقاضیان و کارمندان فعلی، تعریف دستاوردهایتان زمانی بسیار قدرتمندتر است که معیارهایی (متریک هایی) برای اثبات آن ها داشته باشید، به ویژه اگر این آمار چشمگیر باشند.
از دیدگاه کارفرما به قضیه نگاه کنید؛ در زمانه ای که تحولات با سرعت رخ می دهند، فردی که ارقام و اعداد دقیقی از نتایج کار خود ارائه می دهد، به وضوح خود را به عنوان یک «دارایی ارزشمند» تعریف می کند. اگر نقش شما در شاخص های کلیدی عملکرد (KPI) قابل اندازه گیری نمایان نمی شود، سعی کنید این اعتبار را در توصیه ها و تاییدات همکاران و مشتریان خود پیدا کنید.
در اقتصاد تورمی و پرنوسان ایران، شرکت ها به شدت به دنبال نیروهایی هستند که بتوانند هزینه ها را کاهش یا درآمدها را بهینه سازی کنند. اگر بتوانید نشان دهید که چگونه فعالیت های شما مستقیماً به سودآوری یا حفظ منابع مالی شرکت کمک کرده است، ارزش شما در مذاکرات حقوق و دستمزد به شدت افزایش می یابد.
نمایش مفهوم ارزش آفرینی، توجه به شاخص های کلیدی عملکرد (KPI) و سودآوری برای سازمان.
به «ایجاد حاشیه امن شغلی» (Career Cushioning) فکر کنید
فراتر از مفاهیمی چون استعفای بزرگ (Great Resignation) و استعفای پنهان (Quiet Quitting)، «ایجاد حاشیه امن شغلی» جدیدترین اصطلاح رایج در محیط کار است که باید آن را بشناسید. با توجه به وضعیت فعلی و عدم قطعیت اقتصادی، حاشیه امن شغلی به یک موضوع بسیار مورد بحث و ترند در لینکدین تبدیل شده است. قابل درک است که چرا این اصطلاح با وجود هزاران مورد تعدیل نیرو توسط غول های فناوری وارد مکالمات کاری شده است؛ اتفاقی که باعث شده بسیاری نسبت به امنیت شغلی خود احساس اضطراب کنند.
اما این عبارت ترند شده دقیقاً به چه معناست و چگونه باید آن را تمرین کنید؟ به گفته بلر هایتمن (Blair Heitmann)، کارشناس مسیر شغلی در لینکدین، ایجاد حاشیه امن شغلی به معنای باز نگه داشتن گزینه هایتان در حین اشتغال است، تا بتوانید از مسیر شغلی خود در برابر هر اتفاقی که در آینده رخ می دهد محافظت کنید. او این کار را مانند یک «بیمه نامه برای آماده سازی خود جهت موفقیت با توجه به وضعیت فعلی عدم قطعیت اقتصادی» توصیف می کند. آمادگی داشتن ارزشمند است و سه گام کلیدی وجود دارد که می توانید برای مدیریت عدم قطعیت شغلی بردارید.
ابتدا، مهارت های خود (هم مهارت های سخت/فنی و هم مهارت های نرم) را ارزیابی کنید و روی ایجاد هر مهارت از دست رفته ای که برای به دست آوردن شغل بعدی به آن نیاز دارید، کار کنید. ما این نکته را در پاراگراف های بعدی با عمق بیشتری بررسی خواهیم کرد.
دوم، ارتباط خود را با شبکه حرفه ای تان حفظ کنید و با افراد پیرامون خود در محیط کار روابطی سازنده بسازید؛ زیرا هرگز نمی دانید چه کسی ممکن است به دنبال استخدام فردی با مجموعه مهارت ها و تجربه شما برای یک نقش عالی و جدید باشد. در نهایت، در مورد مسیر شغلی و اهداف خود تامل کنید و سپس برای گام های بعدی که می خواهید در مسیر حرفه ای خود بردارید، برنامه ریزی کنید. نکته حرفه ای: این کار را با یک مربی شغلی (Career Coach) یا یک منتور مورد اعتماد انجام دهید تا پاسخگو و متمرکز بمانید و به رشد شغلی خود ادامه دهید.
مهارت های نرم خود را تقویت کنید
در نظرسنجی انجام شده توسط لینکدین پیش از دوران کرونا، مهارت های نرم از قبل به عنوان یک جزء حیاتی در استخدام استعدادها در حال ظهور بودند. آن ها دریافتند که ۹۲٪ از متخصصان جذب استعداد و مدیران استخدام معتقدند مهارت های نرم به اندازه مهارت های سخت (یا حتی بیشتر از آن ها) اهمیت دارند و ۸۹٪ گفتند که استخدام های ناموفق معمولاً فاقد مهارت های نرمِ مناسب برای آن شغل هستند.
سه مهارت نرمِ برتر که توسط این گزارش شناسایی شده اند عبارتند از: خودمدیریتی، تاثیرگذاری و تفکر خلاق. علاوه بر شرکت در دوره ها برای کسب ابزارهای مرتبط جهت ایجاد مهارت های نرم (مانند توسعه فردی یا تفکر خلاق)، یادگیری در محیط کار یکی دیگر از روش های موثر برای توسعه مهارت های محوری حیاتی است. این مهارت ها به طور فزاینده ای برای سازمان ها اهمیت پیدا می کنند، به ویژه سازمان هایی که به دنبال تحول هستند و به ارتباطات، هماهنگی و مدیریت موثر نیاز دارند. در این شرایط، این مهارت ها برای یک کاندیدای مطلوب به یک عنصر اساسی تبدیل می شوند، حتی در زمینه هایی که به طور سنتی تصور نمی شود به این ویژگی ها تمایلی داشته باشند، مانند یک مهندس یا حسابدار. در نهایت، این مهارت های محوری حیاتی در تمامی حوزه های کاری قابل انتقال هستند و اثربخشی بیشتری در محیط کار به ارمغان می آورند. کاندیدایی که چنین توانایی های ذاتی دارد، معمولاً ابتکار عمل، مدیریت زمان، هوش هیجانی و مهارت های حل مسئلهِ بهتری نسبت به دیگران از خود نشان می دهد.
در بازار کار امروز ایران، هوش هیجانی (EQ) و مهارت مذاکره، تفاوت بین یک کارمند معمولی و یک مدیر ارشد را رقم می زند. توانایی مدیریت بحران در زمان های تغییر قوانین اقتصادی یا نوسانات ارزی، مهارتی نرم است که سازمان های ایرانی به شدت به آن وابسته اند.
نشان دهنده اهمیت ارتباطات موثر، درک متقابل، مذاکره موفق و کار تیمی در ارتقای جایگاه شغلی.
ارتقای مهارت و مهارت آموزی مجدد (Upskill and reskill)
در حالی که تغییرات مداوم ممکن است فرد را وسوسه کند تا برای احساس ثبات، تلاش خود را در شرح وظایف شغل فعلی اش دوچندان کند، اما وقتی آب ها از آسیاب بیفتد، ممکن است فرد متوجه شود که از تحولات چند قدم عقب مانده است. به همین دلیل است که ارتقای مهارت و یادگیری مهارت های جدید (که در گذشته به عنوان یک مزیت جانبی دیده می شد) اکنون به یک سرمایه گذاری ضروری برای تضمین طول عمر شغلی تبدیل شده است.
به این موضوع اینگونه نگاه کنید: اگر در نقش خود خوشحال هستید، مهارت های ارتقا یافته به شما این امکان را می دهد که عملکرد بهتری داشته باشید و به منابع انسانی (HR) دلایل بیشتری برای حفظ شما در سازمان ارائه می دهد. اگر دچار رکود شده اید، این مهارت های جدید به شما فضایی می دهد تا حوزه کاری دیگری را هدف قرار دهید و برای پیشنهاد یک انتقال شغلی از آن ها استفاده کنید. برای اینکه واقعاً تاثیرگذار باشید، نقاط ضعف سازمان خود را در نظر بگیرید و با مدیران خود در مورد جهتی که شرکت به سوی آن حرکت می کند صحبت کنید. اگر فکر می کنید برای مشارکت در این مسیر مناسب هستید، مهارت مناسب را انتخاب کرده و برای رسیدن به این هدف، در دوره های آموزشی مرتبط شرکت کنید.
راه دیگر این است که به مهارت های مورد تقاضا در سه رکنِ اولویت دارِ رشد اقتصادی نگاه کنید. مهارت ها در توسعه نرم افزار، فضای ابری و تجزیه و تحلیل داده ها از جمله نمونه های پرتقاضا در اقتصاد دیجیتال هستند. مدیریت سرمایه گذاری پایدار در حوزه مالیه پایدار، رشد تقاضایی بیش از ۱۵۰۰ درصد را تجربه کرده است، در حالی که تقاضا برای مهارت هایی فراتر از نقش های مراقبتی سنتی، مانند تاب آوری و خودمراقبتی نیز به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
نتیجه گیری
همگام ماندن با روندهای کسب وکار یک راه عالی برای حفظ جایگاه در بازار کار است. با توجه به کمبود استعداد در بسیاری از کسب وکارها، بسیاری به سمت «صنعت ۴.۰» (Industry 4.0) مانند استفاده از ربات ها و اتوماسیون برای پر کردن شکاف های نیروی کار روی آورده اند. شرکت ها در طیف وسیعی از بخش ها به دنبال بهره برداری از پیشرفت های فناوری هستند تا پیشرفت های تحول آفرینی در کارایی فرآیندها، الزامات محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) و کیفیت محصولات یا خدمات ایجاد کنند. این تغییر مستلزم تغییر در شرح وظایف، فرآیندهای کاری و عملکردها خواهد بود و باعث نگرانی هایی شده است؛ به طوری که گزارش PwC نشان می دهد ۶۰٪ از نیروی کار نگران هستند که اتوماسیون مشاغل را در معرض خطر قرار دهد و ۳۹٪ فکر می کنند که شغل آن ها احتمالاً در عرض پنج سال آینده منسوخ خواهد شد.
در غیر این صورت، به دنبال مهارت های قابل انتقال و گسترده ای مانند تبدیل شدن به یک «روندشناس» (Trendspotter) برای سازمان ها، یا تقویت تیزهوشی مدیریتی در سطح میانی و تولید نتایج ملموس باشید. یارانه این دوره های آموزشی چه برای ارتقای مهارت و چه برای تغییر مسیر شغلی، یک سرمایه گذاری ماندگار است.
