دغدغههای شغلی در چند سال گذشته به کانون توجه بسیاری از افراد تبدیل شده است و بازار کار نیز در حال واکنش نشان دادن به این تغییرات است. چه به دلیل تحولات ناشی از همهگیری کووید-۱۹، چه تغییرات نسلی در نیروی کار، و چه تکامل انقلاب صنعتی چهارم به سمت استفاده تصاعدی از فناوریهای دیجیتال، کارگران و کارمندان اکنون در حال ارزیابی مجدد اولویتها و ارزشهای خود هستند. آنها به دنبال بخشهای نوظهور یا نقشهای جدید در اقتصاد نوین میگردند.
سرمایهگذاری بر سرمایه انسانی
برنامه گذار شغلی SkillsFuture (با نام اختصاری SCTP)، طرحی که توسط دولت سنگاپور راهاندازی شده است، با هدف ارائه آموزشها و حمایتهای لازم به افراد برای تغییر شغل یا ورود به صنعتی متفاوت در بازار کار در حال تحول این کشور ایجاد شده است.
این برنامه که در سال ۲۰۲۲ توسط نهاد SkillsFuture Singapore (SSG) معرفی شد، به شرکتکنندگان این امکان را میدهد تا با کسب مهارتهای مرتبط، به حوزههای دلخواه خود ورود کنند. این طرح با ارائه یارانه پایه تا ۷۰ درصد و حمایت مضاعف تا ۹۵ درصد برای کارجویان، محیطی حمایتی را برای افرادی که به دنبال افزایش قابلیت استخدام خود در بازار پویای کار هستند، فراهم میکند.
سرمایهگذاری روی «سرمایه انسانی» (Human Capital) یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی در سطح کلان است. اگرچه برنامه SCTP مختص کشور سنگاپور است، اما الگوبرداری از چنین طرحهایی در اقتصاد ایران نیز به شدت احساس میشود. در ایران، سازمان آموزش فنی و حرفهای و برخی شتابدهندههای کسبوکار تلاش میکنند نقش مشابهی ایفا کنند. ارتقای مهارتها (Upskilling) و مهارتآموزی مجدد (Reskilling) در شرایط تورمی و نوسانات اقتصادی، یکی از بهترین سرمایهگذاریهای فردی برای حفظ ارزش دستمزد و ایجاد امنیت مالی به شمار میرود.
نشاندهنده فضای ارتقای مهارت (Upskilling)، آموزشهای سازمانی و پویایی یادگیری در محیط کار.
هنر تصمیمگیری و ریسکپذیری در تغییر مسیر شغلی
اما چگونه میتوان فهمید که چه زمانی برای این تغییر مسیر مناسب است، یا کدام دوره آموزشی برای ما بهترین انتخاب محسوب میشود؟
بیایید نگاهی به یکی از بزرگترین داستانهای موفقیت این نسل در شرکت آمازون بیندازیم. جف بزوس که در سال ۱۹۹۴ یک شغل بسیار پردرآمد به عنوان معاون ارشد در شرکت سرمایهگذاری و صندوق پوشش ریسک D.E. Shaw & Co. داشت، در حال بررسی یک سرمایهگذاری جدید و پرخطر بود. او مجذوب استفاده روزافزون از اینترنت شده بود و پتانسیل بالایی در فروش آنلاین کتاب میدید. با این حال، رئیس آن زمانِ او به این نکته اشاره کرد که اگرچه این ایده بسیار خوبی است، اما برای کسی مناسبتر است که در حال حاضر شغل خوبی نداشته باشد! تغییر مسیر شغلی ذاتاً با سطحی از ریسک همراه است، اما بزوس با انگیزه رسیدن به رضایت شخصی از طریق «چارچوب به حداقل رساندن پشیمانی» (Regret Minimisation Framework) خود پیش رفت و بقیه ماجرا به تاریخ پیوست.
بزوس در مصاحبهای درباره ریسکپذیری در زندگی گفت: «وقتی به چیزهایی فکر میکنید که در ۸۰ سالگی بابت آنها پشیمان خواهید شد، تقریباً همیشه همان کارهایی هستند که انجام ندادهاید. آنها خطاهای ناشی از ترک فعل هستند. خیلی به ندرت پیش میآید که از انجام کاری که شکست خورده یا نتیجه نداده است، پشیمان شوید.»
فارغ از روششناسی، مهارتآموزی مجدد غالباً هم برای افراد و هم برای کل جامعه نتایج مثبتی به همراه دارد. این کار با حفظ تناسب مهارتها با نیاز بازار، قابلیت استخدام فرد را تداوم میبخشد و باعث رشد در آن حوزهها میشود. همچنین شکافهای مهارتی را پر میکند (طبق تحقیقات شرکت مکنزی اند کامپنی در سال ۲۰۲۰، حدود ۸۷ درصد از مدیران اجرایی با این شکاف مهارتی در سازمان خود مواجه بودهاند)، رضایت شغلی را افزایش میدهد و تغییرات جدیدی را به ارمغان میآورد که تأثیر مثبتی بر جامعه میگذارد (به عنوان مثال، از طریق افزایش ابتکارات مرتبط با توسعه پایدار).
انتقالدهنده مفهوم ریسکپذیری، انتخاب استراتژیک و غلبه بر تردید در تغییر مسیر حرفهای.
مزایای راهبردی شرکت در برنامههای مهارتآموزی و تغییر مسیر شغلی
در اینجا دلایلی وجود دارد که چرا باید شرکت در برنامههای تغییر مسیر شغلی و مهارتآموزی را در نظر بگیرید:
- کسب مهارتهای جدید: این برنامهها آموزشهایی را در زمینه مهارتها و دانشهای جدیدِ مرتبط با بازار کار فعلی ارائه میدهند که میتواند شانس استخدام شما را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد.
- تحول شغلی: این دورهها به افراد کمک میکنند تا به مسیرهای شغلی یا صنایع جدید وارد شوند؛ اتفاقی که میتواند به فرصتهای شغلی بهتر، دستمزدهای بالاتر و رضایت شغلی بیشتر منجر شود.
- آموزش متناسب با نیاز صنعت: آموزشهای ارائهشده دقیقاً مختص صنایعی هستند که در اقتصاد تقاضای بالایی دارند (مانند فناوری اطلاعات و ارتباطات، مراقبتهای بهداشتی و تولید پیشرفته).
- راهنمایی حرفهای: شرکتکنندگان در این برنامهها از راهنماییهای مربیان شغلی (Career Coaches) بهرهمند میشوند که میتوانند شما را در مسیر پرپیچوخم تغییر شغل هدایت کنند.
- حمایت مالی: بسیاری از این برنامهها (مانند یارانههای دولتی یا تسهیلات آموزشی در ایران) پشتیبانی مالی برای دورههای آموزشی فراهم میکنند که میتواند بار مالی یادگیری مهارتهای جدید را کاهش دهد.
- گواهینامه معتبر: دریافت گواهینامههایی که توسط شرکای صنعتی و نهادهای رسمی به رسمیت شناخته میشوند، میتواند پروفایل حرفهای و رزومه شما را به شدت ارتقا دهد.
نمایش تعامل مثبت، مربیگری شغلی (Career Coaching) و حمایت در مسیر تحول و رشد حرفهای.
نتیجهگیری
تغییر مسیر شغلی، به ویژه در اقتصاد پرنوسان و در حال تحول امروز، دیگر یک اقدام غیرمعمول نیست، بلکه یک استراتژی هوشمندانه برای بقا و رشد مالی محسوب میشود. همانطور که داستان جف بزوس نشان میدهد، گاهی بزرگترین ریسکِ زندگی، ریسک نکردن است. سرمایهگذاری روی یادگیری مهارتهای جدید و استفاده از برنامههای حمایتی آموزشی، نه تنها قابلیت استخدام شما را تضمین میکند، بلکه شما را در برابر شوکهای اقتصادی ایمن میسازد. در نهایت، پیشرفت شغلی رابطهای مستقیم با استقلال مالی دارد و برداشتن گامهای سنجیده برای ارتقای مهارتها، یکی از مهمترین مشاورههایی است که هر متخصص اقتصادی به شما پیشنهاد خواهد داد.
