نسبت مالکانه، بیان کننده ی میزان تعلق گرفته ی دارایی شرکت به سهام داران می باشد و به صورت درصد محاسبه می شود و نشان از اهمیت سهام داران برای تامین دارایی های شرکت است.
هر چقدر که نسبت مالکانه ی شرکت بیشتر باشد، آن شرکت نسبت به تعهدات خود پایبند تر می باشد و از اهرم مالی استفاده چندانی نمیکند.
نسبت مالکانه پایین هم نشان دهنده ی تامین اعتبار شرکت از سرمایه می باشد و این امر باعث ایجاد ریسک مالی برای آن شده است.
این موضوع، به صورت اهرمی می باشد و به وسیله ی تقسیم حقوق صاحبان سهام به کل دارایی ها به دست می آید و نشان دهنده مقدار دارایی صاحبان سهام می باشد.
در سیستم حسابداری شرکت ها هم، بالا بودن قدرت مالی آن واحد تجاری از نظر طلبکاران در واقع بستانکاران و اعتبار طولانی مدت، بالا بودن این نسبت می باشد و یکی از ابزارهایی برای ارزیابی قدرت مالی شرکت و بازپرداخت بدهی است.
نسبت مالکانه، میزان دارایی تامین شده از حقوق صاحبان سرمایه را نشان می دهد و مکملی برای نسبت بدهی نیز می باشد و در واقع میزان سهم صاحبان سهام واحد تجاری را از کل دارایی نشان می دهد.
نسبت مالکانه در ارتباط با وام های بانکی
شرکت ها، برای دریافت وام باید یک سری فرایندها و کاغذ بازی ها را انجام دهند و یکی از این کارها دادن اطلاعات مالی و اعتباری درخواست کنندگان می باشد و بانک ها هم برای تجزیه و تحلیل وضعیت مالی واحد تجاری، اطلاعات را وارد سیستم های اعتبارسنجی می کنند.
یکی از مهم ترین این موارد، نسبت مالکانه سیستم واحد تجاری می باشد و علت درخواست آن هم، اطلاع از میزان تامین دارایی های شرکت از سهام داران می باشد و وجود درصد بالا، نشان دهنده اطمینان بیشتری برای میزان توانایی موسسه تجاری درخواست کننده برای باز پرداخت وام می باشد.
نسبت مالکانه برای اندازه گیری
همان طور که در بالا هم بیان کردیم، نسبت مالکانه بخشی از دارایی های شرکت که به وسیله ی سهام داران اصلی شرکت تامین می شود را نشان می دهد و قدرت و یا ضعف واحد تجاری را بیان می کند.
اگر چنانچه، بخش کوچکی از میزان کل دارایی های آن واحد تجاری، سهام داران باشند نشان دهنده ی وضعیت مالی ضعیفی می باشد و سرمایه ی کمی هم از طرف سهام داران در شرکت آمده است.
در عوض، بالا بودن این نسبت، بالا بودن میزان دارایی ها را نشان می دهد و به همان نسبت هم درجه ی اطمینان و اعتبار شرکت را بالا می برد.
نسبت مالکانه و نقدینگی
این نسبت، باعث ارتباط سود نقدینگی به صورت مستقیم و غیر مستقیم می باشد و به سهام داران واحد تجاری کمک می کند تا نقدینگی های شرکت را بررسی کنند.
به سیاست های تاثیر گذار در بازار سهام آن واحد تجاری کمک می کند و سهام داران وضعیت و شرایط سرمایه گذاری در شرکت را در زمان های مختلف را می توانند بررسی کنند.
نسبت مالکانه و سرمایه گذاری در بورس
یکی از راه های سرمایه گذاری در بورس، بررسی نسبت های مالی موجود در آن موسسه تجاری می باشد و همان طور که نسبت مالکانه جزئی از نسبت های اهرمی و کلیدی در یک شرکت می باشد و نشان دهنده ی بدهی و حقوق صاحبان سهام آن شرکت است، باید نسبت به آن آگاهی لازم را داشته باشید.
هیچ گاه بدون توجه به نسبت مالکانه و فقط از روی سابقه اقدام به خرید سهام یک واحد تجاری نداشته باشید، زیرا این نوع سرمایه گذاری دارای ریسک بالایی می باشد و بهترین راه سرمایه گذاری در بورس توجه به سرمایه ی شرکت و نسبت مالکانه ی آن می باشد و ریسک سرمایه گذاری در بورس موسسه را بسیار کم می کند.
بررسی نسبت های اهرمی
نسبت های اهرمی به بررسی موارد ذیل می پردازد:
- نحوه ی پاسگویی و توان تامین بدهی های شرکت
- میزان سرمایه ی تامین شده توسط سهام داران
- میزان درآمد شرکت برای پوشش هزینههای بدهی، هزینه بهره و دیگر هزینه های ثابت مالی
نسبت های اهرمی
نسبت های اهرمی شامل نسبت های ذیل می باشد:
- نسبت بدهی
- نسبت کل بدهیها به حقوق صاحبان سهام
- نسبت حقوق صاحبان سهام به داراییهای ثابت
- نسبت کل بدهی به ارزش ویژه
- نسبت بدهی جاری به ارزش ویژه
- نسبت بدهی بلندمدت به ارزش ویژه
- نسبت مالکانه
نسبت اهرمی و ارتباط آن با نسبت مالکانه
نسبت اهرمی، نشان دهنده ی میزان تامین نیازهای مالی شرکت از منابع دیگران می باشد و میزان تأمین نیازهای مالی از راه ایجاد بدهی را نشان میدهد و در واقع همان نسبت مالکانه است که سهم صاحبان سهام را در داراییهای بنگاه نشان میدهد.
نسبتهای اهرمی و نسبت مالکانه برای سرمایه گذاری
نسبت مالکانه، به دلیل نشان دادن نحوه ی تأمین بدهی و میزان قدرت شرکت، دارای اهمیت زیادی می باشد و در ذیل آن ها را بیان می کنیم:
- نشان دهنده ی نسبت اهرمی میزان ثروتی که سهام داران برای شرکت به وجود آوردهاند می باشد و برای اعتبار دهندگان شرکت اهمیت زیادی دارد.
- نشان دهنده ی کفایت و یا عدم کفایت میزان درآمد شرکت برای پرداخت بدهیهای خارج از شرکت برای سهام داران می باشد.
- اگر شرکتی، دارای سرمایه گذاری مناسبی باشد و سودی که از این سرمایه گذاری به دست می آورد هم بالا باشد، باعث افزایش سرمایه سهام داران در شرکت میشود و شرکت را از تأمین منابع مالی خارجی بینیاز میکند.
- با توجه به این نسبت و بررسی داراییهای شرکت و میزان هزینههای آن، میزان سودآوری شرکت در زمان رشد اقتصادی را می توانید تخمین بزنید.
- شرکتی که سرمایه گذاری کمتری می کند، در زمان رکود اقتصادی هم زیان کمتری را متحمل میشود و در نتیجه سود کمتری در زمان رشد اقتصادی خواهد داشت.
وضعیت نسبت مالکانه در صنایع مختلف
در شرکت هایی که دارای صنایع سنگین و سرمایه بر هستند، به دلیل داشتن ماشینآلات و تأسیسات گسترده دارای سرمایه ی بالایی هستند و طبیعی است که نسبت مالکانه ی آن ها بالا باشد.
ولی شرکتهای واسطه ای که کار آن ها توزیع و پخش می باشد، نسبت مالکانه نشاندهنده ی تفاوت در ساختار ترازنامه است و پایین بودن میزان نسبت مالکانه به خاطر انباشت میزان داراییهای جاری است.
دقت داشته باشید که، این شرکتهای پخش به دلیل ایجاد توازن بین تأمین و مصرف دائماً در حال تغییر داراییهای جاری هستند و به همین دلیل بررسی نسبت مالکانه در این شرکتها چندان فایده ای ندارد.
نسبت مالکانه برای بنگاه اقتصادی
در بنگاه های اقتصادی، به دلیل اینکه با استفاده از داراییهای خود منافع و سود را به دست میآورند، چگونگی تامین دارایی ها که از طریق سهام داران یا حقوق صاحبان سهام تأمین شده و یا اینکه بنگاه اقتصادی برای تامین داراییها قرض کرده است مهم می باشد.
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا، نسبت مالکانه از حاصل تقسیم حقوق صاحبان سهام به کل دارایی ها به دست می آید و نشان دهنده ی تعلق دارایی ها به صاحبان سهام می باشد و نشان دهنده ی قدرت مالی آن واحد تجاری می باشد.
هر چه این نسبت، بیشتر باشد، نشان دهنده ی اعتبار بالا و پایبندی شرکت نسبت به تعهداتش می باشد.